Turkcell’in ambargosu kalkan İran ile ilişkilerinin tarihçesi

İNTERNET, MANŞET, POLEMİK, TURKCELL, ULUSLARARASI TELEKOM

Turkcell , 2003 yılında, İran’da kurulacak ikinci GSM operatörü olabilmek için bu ülkeye başvurdu. Bir “İrancell konsorsiyumu” kurdu. Kimler vardı bu konsorsiyumda? East Asian isimli bir şirket ki kurulan konsorsiyumun çoğunluğuna sahip, Electronic Development isimli İran Savunma Bakanlığı’na bağlı bir şirket ve Parman Ertabat isimli Karamehmet tarafından kurulmuş bir şirket…

Turkcell ihaleye girenlere kıyasla çok iyi fiyat verdi ve ihaleyi aldı. İhaleyi kazandığı 2004 yılının başında ilan edildi. Şirkete katkı payı olarak da 100 milyon Euro’nun üstünde bir parayı bu ülkeye yatırdı. Gösterilen teminatlar bu paraya dahil değil elbette.

Ne var ki İran, dünyanın yabancı yatırımcıya en iyi davranan şirketi değil ve hiçbir zaman da olmadı. 2004 yılının Eylül ayında İran Meclisi “bir durun bakalım” dedi ve konuya dahil oldu. Bitmiş aşa katılan suyla ilginç bir pazarlıklar süreci başladı ve ilerlemeyi durdurdu. O kadar çok şey konuşuldu o kadar anlamsız görüşmeler yapıldı ki konuyla ilgili şart değişiklikleri 2005 yılının ortalarına doğru dile getirildi. Bitmiş ihalenin şartlarının değiştirilmesi de İran ile olan konunun bir diğer ilginç yanı…

Yapılan değişikliklerin ardından Turkcell sermaye payını geri alıyor. Fakat kurdan dolayı 10 milyon Euro kaybı oluyor. Ama şirket bunu da sineye çekiyor. Turkcell bitmiş ihalenin şartlarının yolda değiştirilmesini de sineye çekme kararını açıklıyor. Bir kez daha imza atılıyor İran devleti ile…

Peki bu değişikliklerdeki en önemli madde ne? İran diyor ki madem benim ülkemdesin ve şirketinin çoğunluğu bana ait olacak… Turkcell o zamanlarda şirketin yüzde 70’ine sahip görünüyor. Devlet ona yüzde 49’a düş diyor. “Yahu olur mu öyle şey” filan derken Turkcell karşı öneriyle gelip yüzde 21 hisseyi bu ülkede bu işi yapmayı bilen birine verelim diyorlar. İran yine Nuh diyor peygamber demiyor.

Turkcell her şeye tamam dediği gibi buna da tamam diyor. “Ne sabır varmış kardeşim” sözünün canlı örneği Turkcell o yıllarda… Bu söylenenlere tamam dedikten sonra Turkcell’i yüzde 49’a düşürecek yüzde 21 hissenin İran Milli Bankası’na devredilmesi kararı alınıyor. Hatta deniyor ki bu hisseler bankada dursun, üç sene sonra İran’da halka açılsın şirket ve bunlar halka dağıtılsın.

Ne var ki bu sefer arıza konsorsiyumun İranlı ortaklarından çıktı. Bu yüzde 21 hisse bizimdir diyerek konuyu iyice gerdiler. Olaydan 10 sene sonra uzaktan baktığınızda aslında bunun sebebinin ortakların bu hisseyi istemesi değil, arıza çıkararak Turkcell’in bu ülkedeki varlığının imkansız hale getirilmesi olduğunu anlayabiliriz. O yıllarda bu kadar yüksek sesle dile getirilemiyordu bu tarzdaki komplo teorileri…

 

Turkcell’in ambargosu kalkan İran ile ilişkilerinin tarihçesi” üzerine bir yorum

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.