Yandex’ten harita optimizasyonu

ürkiye’nin en güncel harita altyapısına sahip olan Yandex, navigasyon teknolojisi ile bireylerin yolculuklarını planlamasını sağlarken, harita ihtiyacı olan kurumlara da “Haritalar API Teknolojileri” hizmetini veriyor. 2019 yılında sunduğu “Haritalar API Teknolojileri” hizmeti ile kurumların harita ihtiyaçlarına 360 derece çözümler getiren Yandex, şimdiye kadar sadece Rusya’da kullanılan Rota Optimizasyonu ürününü de Türkiye’ye getirdi.

Yeni nesil algoritma ile yüzde 100 otomatik planlama

Yandex, Rota Optimizasyonu ürünü ile lojistik firmalarının ve tedarik zinciri yönetimi yapan kurumların; trafik durumu, mesafe ya da taşınan malzeme gibi değişken koşullarda en verimli şekilde teslimat yapabilmesine yardımcı oluyor. Kurumlar, algoritması ve geniş servis altyapısı ile yüzde 100 otomatik planlama yapabilen Rota Optimizasyonu sayesinde, en hızlı ve en uygun maliyetli rotayı belirleme fırsatı buluyor.

Taşıma giderlerinde yüzde 20’ye varan azalma sağlanıyor

Kurumların teslimat sürecinde yaşadığı sorunları dikkate alarak geliştirilen Rota Optimizasyonu ürünü, saha ekibine görevlerin en uygun şekilde dağıtılmasını sağlayarak, onlara en optimum dağıtım senaryosunu sunuyor. Kurumlar doğru planlama yapabilen Rota Optimizasyonu sayesinde, geç kalma riski yaşamadan teslimat sürecini tamamlıyor. 1000’den fazla siparişin rota planlaması manuel yapıldığında birkaç saat sürerken, bu süreç Rota Optimizasyonu ile yalnızca 10-15 dakika alıyor. Rusya’daki farklı sektörel örneklerde, taşıma giderlerinde yüzde 20’ye varan azalma ve genel olarak yüzde 10 tasarruf sağlandığı gözlemlendi. Tüm bunlarla birlikte, mesafenin ve maliyetin en aza indirilmesi sayesinde gecikmelerden kaynaklanan kayıplar da azaltıldı. Rusya’da Yandex’in Rota Optimizasyonu ürününü IKEA, Baltika (Carlsberg markası), BERU (Yandex’in e-ticaret markası) gibi birçok marka ve kurum kullanıyor.

Yandex’in bayram bilançosu: 53 milyon kilometre yol yaptık

Bayram tatili için İstanbul’dan yola çıkan kullanıcılar, Yandex Navigasyon’un rota öneri sayesinde trafikten en az oranda etkilenme şansını yakaladılar. Bayram yaklaşırken İstanbul’dan çıkış rotalarının analizini yapan Yandex, trafiğin en yoğun olduğu noktaları ve bekleme sürelerini incelerken, yola çıkmak için ideal saatleri de belirledi. Kullanıcılar bu bilgilerin yardımıyla daha bilinçli bir şekilde tatil yolculuğuna çıkma fırsatını buldu.

En uygun rotalar ve güvenli sürüş bilgileri paylaşıldı

13 Haziran akşamı itibarıyla İstanbul’dan tatil yapmak veya ailesini ziyaret etmek için yola çıkan kullanıcılar Yandex Navigasyon’un rota önerilerinden yoğun olarak yararlandı. Kullanıcılar yola çıkmadan önce navigasyonu kontrol etmenin yanı sıra sürüş esnasında da uygulamayı açık tutmanın avantajlarını yaşadı. Böylece trafik durumunu, hız limiti uyarılarını, yollarda meydana gelen kaza gibi trafik olaylarını da anlık olarak öğrenebildiler. En uygun rotaları ve güvenli bir sürüş için tüm bilgileri paylaşan Yandex Navigasyon, bayram tatili boyunca kullanım rekoru kırdı.

Navigasyon’un açılma sayısı yüzde 50 arttı 

Yandex Navigasyon, Arife gününü ve bayram tatilini kapsayan 13 – 18 Haziran tarihleri arasında, normal bir haftaya göre yüzde 50 daha fazla açıldı. 7,5 milyon defa rota oluşturan kullanıcılar tüm Türkiye’de 53 milyon kilometreden fazla yol kat etti. Böylece kullanıcıların kat ettikleri mesafe yüzde 112 büyüme gösterdi. Uygulama içinde yapılan aramalar ise normal bir haftaya göre yüzde 41 artış gösterdi. Bayramda yoğun olarak kullanım yapılan tatil bölgeleri Balıkesir, İzmir, Aydın, Antalya ve Muğla gibi iller oldu.

En çok yol kat eden kullanıcı 2.883 km gitti

Yandex Navigasyon’un 4,5 milyon aktif kullanıcısı arasından bazı sürücüler uygulamayı daha yoğun olarak kullandı. Bayram döneminde en fazla yol giden 5 kullanıcı sırasıyla; 2.883 km, 2.860 km, 2.615 km, 2.564 km ve 2.559 km yol kat etti. Kullanıcılar diğer sürücülerle bilgi paylaşmak için kaza noktaları gibi farklı yol uyarılarını da uygulamaya eklediler. Uygulama üzerine bırakılan kaza noktası ve yorum sayısı bu dönemde yüzde 231 arttı. 

Yandex reklam pazarına yoldan girdi

 

Yandex Navigasyon’un birçok büyük marka tarafından yoğun rağbet gören reklam modelleri dört ana başlık altında toplanıyor.

“Branded Pop Up Pins” modelinde kullanıcı rotasında devam ederken ortalama 1 veya 2 km yakınında bulunan reklam verenin lokasyonu, otomatik olarak haritada beliriyor. Kullanıcı isterse lokasyona rota oluşturabiliyor. Branded Pop-up Pins’te ise “dijital billboardlar” olarak tanımlanan banner’lar devreye giriyor. Markalar “dijital billboardlar” sayesinde daha detaylı bir görünüm elde ederek, kampanyalarını kullanıcılara duyurabiliyor.

“Custom Category” modeli, Yandex’in çok kullanılan “Kategoriler” sekmesinde uygulanıyor. Yandex her açıldığında “Arama” ekranında markanın logosu gösteriliyor. Logoya tıklandığında ilgili lokasyonların bulunduğu noktalar ortaya çıkıyor.

“Branded Voice Navigation” modelinde kullanıcı rota oluşturduğunda, Yandex’in “Rota oluşturuldu” sesli yönlendirmesi markanın adı ile birlikte duyuluyor. Kullanıcı rotanın sonuna ulaştığında ise Yandex’in “Varış noktasına ulaştınız” sesli yönlendirmesi de markanın adı ile birlikte yapılıyor.

Heyecanla karşılanan bir diğer reklam modeli olan “Navi Cursor” ise uygulamada rotayı izleyen imleç grafiğinde yapılacak yaratıcı tasarımları kapsıyor. Ana ekranda yer alan imleç reklam verenin belirleyeceği 3 boyutlu bir model ile değiştirilebiliyor.

Park cebinize gelsin

Navigasyon sektörünün teknoloji öncüsü uygulaması Yandex Navigasyon, trafikteki problemlere uçtan uca çözümler getirme hedefiyle yeni bir teknolojiyi daha hayata geçirdi.  En güncel yol bilgisini ve trafik durumunu bildirmekle yetinmeyerek kullanıcılarına araçlarını park etme konusunda da yardımcı olan Yandex Navigasyon, park yerlerini gösterme ve akıllı park rotası çizen “Park Yeri Asistanı” özelliğinin ardından boşalan park yerleri bilgisini de kullanıcılarla gerçek zamanlı olarak paylaşmaya başladı. Yandex Navigasyon dünyada bir “ilk” olan bu yeniliği, büyük veri işleme teknolojisiyle geliştirerek kullanıcılarının hizmetine sunuyor. Böylece artık park yeri arayan bir kullanıcı başka bir Yandex Navigasyon kullanıcısının boşalttığı yeri anlık olarak haritada görebilecek. Kullanıcılar park yerinin kaç dakika önce boşaldığını öğrenebilecekleri gibi isterlerse bu noktaya rota oluşturup araçlarını park edebilecekler. Geçtiğimiz günlerde otoparkların ücret bilgilerini göstermeye başlayan uygulama artık yol üstünde bulunan park yerlerinin fiyat bilgilerini de göstermeye başlayacak. Kullanıcılar yine P butonuna basarak park yerlerini görüntülerken aynı zamanda yol üstü park yerlerinin fiyat bilgilerini de görebilecek. Böylece kullanıcılar, hedefe yaklaşırken “Yakında park yerleri var, rota oluşturulsun mu?” önerisi sonrasında önerilen rotayı izlerken de fiyat karşılaştırması yapabilecek.

Kullanıcılarının hayatını kolaylaştırmak için çalışmalarına hız veren Yandex Navigasyon, “akıllı navigasyon çözümleri” vizyonu çerçevesinde 2017’nin sonlarında getirmeyi planladığı bu özelliği yılın ortasında devreye alma çevikliğini gösterdi. Akıllı mobil cihazlarda hem Android hem iOS platformlarında geçerli olacak özellik, boşalan park yerlerini analiz ederken pil dostu olmasıyla da dikkat çekiyor. Bu özellikten yararlanan Yandex Navigasyon kullanıcılarının akıllı telefonlarında 24 saat içinde sadece yüzde 1 pil harcaması gerçekleşecek.

Yandex Harita Servisleri Müdürü Onur Karahayıt, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede şunları söyledi: “Park problemi trafikteki en büyük problemlerden biri. Sürücüler çoğu zaman uygun bir park yeri bulabilmek için dakikalarca dolaşmak ve varış noktalarından uzaklaşmak zorunda kalıyor. Yandex Navigasyon olarak bu probleminin çözümü için kollarımızı sıvadık ve 2017’nin başlangıcından bu yana art arda akıllı park çözümlerimizi devreye almaya başladık. Geldiğimiz aşamada boşalan park yerlerini gerçek zamanlı göstererek navigasyon sektöründe çıtayı yükseltiyoruz. Bu yeni özellik Yandex Navigasyon’un ‘sosyal navigasyon’ kurgusuna da katkı yapacak. Çünkü bu sayede navigasyon kullanıcıları birbirlerine fayda sağlayacaklar. Arabasını çalıştırarak park yerinden ayrılan bir Yandex Navigasyon kullanıcısı hiç farkına varmadan bir diğer kullanıcının park yeri arama derdine son vermiş olacak. Bu, büyük verinin yine kullanıcı yararına kullanılması açısından çok değerli ve teknoloji açısından da çığır açıcı bir gelişme.”

Çin, Avrupa ve ABD tepişecek global teknoloji sona erecek

Başta bize sunulan şey şuydu: Dünya global bir bahçe haline gelecek. Herkes bu global yapıya üretecek, ardından yine bu bahçeden beslenecek. Sınırmar ortadan kalkacak. Herkes bağlı olduğu ülkenin kurallarına göre değil artık tek bir yumruk haline gelmiş dünyaya çalışacaklardı.

Elbette bunun zararları olacaktı. Elbette bu sistem oturana kadar zorlu yollardan geçecektik. Ama bir şekilde taşlar yerli yerine oturunca daha iyi bir dünyamız olacaktı hesapta. Ama olmadı. Neden olmadı? Gelin bunu masaya yatırıp inceleyelim:

  • Avrupa, kurduğu birliğin arkasına saklanarak ABD teknolojisini hiç rahat bırakmadı. Tüm ülkeler bu şirketle teker teker harika ilişkiyer yürütürken Avrupa Birliği ismi altında toplandıklarında onlarca dava açtılar bu kuruma. Tekel olmasını eleştirdiler. Tarayıcısını eleştirdiler. Verdiği ve vermediği vergileri eleştirdiler.
  • Google… Avrupa’nın en çok eleştirdiği kurumların başında geliyordu. Hemen hemen çıkardığı her hizmet için üst üste davalar açıldı. Arama motorundan reklam uygulamalarına kadar hem birlikten hem de teker teker ülkelerden ayrı ayrı sopa yedi. Yılmadı ama 2000’lerin başıyla kıyasladığımızdaki motivasyonunun olduğunu söylemek güç…
  • ABD bu arayı boş geçirmedi. Avrupa’dan gelen şirketler hiçbir zaman birer ABD şirketi haline dönüşemedi. Buna örnek olarak ABD’nin altyapı yükünü çeken Deutsche Telecom ve ona yapılanları örnek gösterebiliriz. Seslerini çıkarmadılar ama bu ülkede gerçekten çok çektiler.
  • Geçtiğimiz günlerde ülkemizde de Turkcell’in ortağı olarak dolaylı faaliyet gösteren Telia, ABD’den 1,5 milyar dolarlık bir sopa yedi Türki Cumhuriyetlerde verdiği iddia edilen rüşvet yüzünden…

Bunlar bilinen şeyler. Bu arada belgelenemeyen olaylar da var: Mesela ABD’nin telekulak skandallarını dillendiren Joseph Snowden’in Avrupa tarafından bu işe sokulduğu söyleniyor. Keza ABD’nin Almanya ve Türkiye gibi ülkeleri dinlediği iddialarının temelinde yine Snowden var.

Globalleşmek için öncelikle birbirinin ayağına basma motivasyonu olmayan ülkelerin varolması gerekiyor. Ülkelerin mükemmel geçinmesi şart değil ama birbirlerine aba altından sopa göstermeleri de hoş olmuyor. Görünen o ki dünya henüz o aşamada değil.

Lütfen bu yazıyı bir globalleşme sevdalısının üzüntülerini anlatması olarak algılamayın. Dünya bir şekilde globalleşecek ama bunu yaparken küçükleri ezmeyecek, devasa global markaların ülkelerin bağımsızlık ve bütünlüklerini görmezden gelerek hareket etmesi engellenecek.

Bir tezim var: Eğer Fenerbahçe ile Yandex arasında yapılan reklam anlaşması tutmuş ve her iki tarafa da yüz milyonlarca dolar kazandırmış olsaydı Rusya ile aramızda kriz çıkmazdı. Bir top mermizine Erdoğan konup havada uçmakta olan Putin düşürülse bile çıkmazdı…

Yandex yayıncılarla okurların arasını buluyor

Yandex Android için geliştirdiği mobil tarayıcının alfa sürümüne kullanıcıların rahatsız edici reklamları şikayet edebileceği bir buton yerleştirdi. Bu özellik sayesinde kullanıcılar, ekranı tamamen kaplayan ve istenmeyen reklamları engelleyebilecekler. Ayrıca bu özellik ile Yandex, sahip olduğu yapay zeka ile kullanıcıların hangi tip reklamlardan rahatsız olduğunu gerçek zamanlı olarak öğrenerek benzer reklamların da engellenmesini sağlayacak. Yandex ayrıca bu özellik ile elde ettiği geri bildirimleri reklam verenler ve yayınlarla paylaşarak daha etkili ve kullanıcıyı rahatsız etmeyecek reklam kampanyaları düzenlenmesinin de önünü açmış olacak.

Yandex’in mobil tarayıcısına eklediği şikayet butonu ayrıca reklam engelleyici yazılımlara bir alternatif oluyor. Yandex’in bir yandan kullanıcıları rahatsız etmeyen, bir yandan da yayıncıları zarara uğratmayan bir reklam çözümü geliştirme stratejisinin bir ürünü olan şikayet butonu ile kullanıcıların hangi reklamları, neden engellediği Yandex’in öğrenebilen yapay zekası ile anlaşılabilecek. 2015’in Ekim ayından itibaren Yandex.Browser’ın masaüstü sürümünde reklam engelleyici yazılım kullananların yüzde 20 oranında arttığını da açıklayan Yandex, tüm reklamları engelleyen bu tip yazılımların yayıncılara etkisini azaltmayı hedefliyor. Geliştirilen yeni çözüm ile daha verimli reklam kampanyalarının yapılabilmesi mümkün olacak.

Yandex bunu yapmakla harika bir iş çıkarıyor. Bir yandan bizi düşünüyor belki… Ama diğer taraftan senelerdir altını dolduramadığı “Türkiye’ye gelip reklam gösterme işine gireceğiz” sözü için somut bir adım atıyor belki. Belki Google’ın reklam eksiklikerini araştırıyor ona göre kendi sistemini zenginleştirecek. Belki kendi tarayıcısının en güzel olması için bunu yapıyor.

Öyle ya da böyle Yandex güzel yapıyor.

Umarım reklam engelleyici yazılımları yükleyip aslında reklam engelleyici yazılımları yapanların daha çok para kazanmasını sağlamaktan başka bir iş yaptığını bilmeyen saftorikler bunu kullanır biraz akıllanır…

Yandex mobil siteleri öncelikli getirecek

Yandex, mobil İnternet kullanıcılarının daha iyi bir arama deneyimi yaşamasını sağlayan, Vladivostok kod adlı yeni arama algoritmasını kullanıma aldığını duyurdu. İlk etapta Rusya’da uygulanmaya başlanan yeni algoritma yakın zaman içinde Türkiye ile birlikte Ukrayna, Belarus ve Kazakistan’da da kullanılmaya başlayacak.

Yandex Microsoft ilişkisi sorularına cevap geldi

Yandex dün bir basın bülteni geçerek Microsoft’un tarayıcılardan hazır çıkan arama motoru olacağını dile getirmişti. Ben bunu Messi’si Fenerbahçe değil Microsoft Türkiye transfer edecek başlığıyla sizlerle paylaştım.

Orada birkaç soru sordum, Microsoft’tan önce Yandex buna cevap verdi:

Yandex ile Microsoft arasında gerçekleştirilen iş birliği ticari bir anlaşma olmakla birlikte finansal detayları gizlilik odağında değerlendirilmektedir. Yandex, Türkiye’deki İnternet kullanıcılarına özel olarak geliştirdiği arama hizmetini mümkün olduğunca çeşitli platformlar üzerinden sunmayı hedeflemektedir. Bu kapsamda, birçok internet tarayıcısı dahilinde varsayılan veya alternatif bir arama motoru olarak kullanıcılara ulaşmaktadır (Firefox, Safari, IE, Yandex.Browser ve bu tarayıcının Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray kulüplerine özel sürümleri gibi). Bu çerçevede, Fenerbahçe taraftarları kendileri için özelleştirilmiş olan Fenerbahçe-Yandex.Browser İnternet tarayıcısı ve fbyandex.com.tr ana sayfası üzerinden aramalarını yaparak kulüplerine destek olmaya devam edecektir.

Bunlar Yandex tarafından gelen cevaplar. Elbette ki paralı bir iş bu. Fenerbahçe’den daha az aldığını düşünmek saflık olur. Türkiye’de bu sayede önemli bir noktaya geleceklerini öngörmek çok da yanlış olmaz bu hamleyle… Bunu bir Beşiktaş taraftarı olarak Fenerbahçe’nin iyiliği için vurguamak istiyorum: Ülkemizde arama yapanlar bilgisayar mühendisi değil. Eğer yoğun bir iletişim kurulmazsa insanlar tamam işte Yandex kullanıyorum deyip geçecekler. Özel bir fbYandex adresinden arama yapmayı düşünemeyecekler. Bu kulübün gelirlerinin düşmesi söz konusu olabilir. Bir kenara not edin bunu.

Bunun yanında Avrupa Birliği ile Microsoft arasında yaşananları hatırlayalım: Microsoft varsayılan (default) tarayıcısını kendisininki yaptığı için bayağı bir sopa yemişti Avrupa Birliği’nden. Microsoft tarafsızlık (neutrality) ilkesini kayıtsız şartsız el üstünde tumalı pamuklara sarmalıdır. Birinden para aldı diye bize onu dayatmamalıdır.

“Ne var canım böyle yapsa” diyenler için söylenmesi gereken şey şudur: Ya bundan sonra gazete uygulaması için bize sadece Milliyet ya da Yeni Akit gazetesini okumak için dayatırsa? Ya internetten ürün satın almak istediğimizde ‘gel sen önce hepsiburada.com’ adresine bak bulamazsan ötekilere gidersin” derse?

Ben bu etkinliği tehlikeli buluyorum. Öyle kolayca okunup geçilecek bir haber değil bu…

Messi’yi Fenerbahçe değil Microsoft Türkiye transfer edecek

Microsoft ve Yandex, Türkiye, Rusya, Belarus, Kazakistan, Ukrayna ve bölgedeki daha bir çok ülkede insanların Windows 10 ile daha özel bir kullanıcı deneyimi yaşayabilmeleri için stratejik bir iş birliğine gittiklerini duyurdu. Windows 10 işletim sistemli cihazlarda yer alan Microsoft Edge ve Internet Explorer (IE) tarayıcılarında Yandex varsayılan açılış sayfası ve arama motoru olarak sunulacak.

Peki başlıkla ne alakası var? Fenerbahçe aratınca Messi alıyor da Microsoft aratınca niye olmasın?

İki şirket arasında yapılan anlaşma ile Microsoft, Windows 10 işletim sistemli cihazlarda Yandex arama motoru ile kullanıcılara yerel bir arama deneyimi sunacak. Windows 10, orijinal Windows 7 ve Windows 8 kullananlar için ilk yıl ücretsiz olarak sunuluyor.

Anlaşmanın geçerli olduğu ülkelerde kullanıcılar Windows 10’un sunduğu avantajları özel bir Yandex tanıtım sayfası üzerinden görebilecek, bu sayfa üzerinden Windows 10’u resmi olarak indirip, kullanabilecekler. Hazırlanan özel Yandex sayfasında ayrıca Windows 10 ile yapılabilecekler de detaylıca görülebilecek.

“Dünyanın dört bir yanındaki kullanıcılarımızın seveceği bir Windows 10 deneyimi sunmaya kendimizi adadık. Bunun için izlediğimiz yollardan biri ise kullanıcılarımıza yerel anlamda uygun deneyimler sunmak.” diyen Microsoft Windows ve Cihazlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Terry Myerson, “Microsoft ve Yandex’in uzun süredir devam eden başarılı bir ortaklığı var. Windows Phone’a belli ülkelerde Yandex arama motoru entegre edilmiş durumda. Bu bölgelerde Windows 10 ekosistemiyle birlikte kullanıcılarımıza Yandex arama deneyimini sunmayı dört gözle bekliyoruz.” şeklinde konuştu.

Yandex CEO’su Arkady Volozh ise: “Windows 10 başarısını çoktan kanıtladı ve büyüme potansiyeli olduğunu da net biçimde gösterdi. Microsoft’un yerel pazarlarda güçlü oyuncularla iş birliği yapmaya hazır olmasının etkisi de burada önemli bir rol oynuyor. Bu yeni anlaşma, Microsoft ile geçmişe dayanan iş birliğimizin gelişim sürecinde beklenen bir adım ve ürünlerimizin yüksek kalitesini de doğular nitelikte.” dedi.

Şimdi günün soruları şunlar:

  • Microsoft bu arama motoru yerleştirme işini ne kadar parayla yapıyor? Fenerbahçe’nin aşağı yukarı ne kadar aldığını biliyoruz.

  • Fenerbahçeliler mevcut Yandex arama motorunu silip tekrar Yandex araması mı yapacak? Fenerbahçe’ye nasıl para kazandıracak?

  • Yandex’in bir de tarayıcısı var ki kullanılsın diye Fenerbahçe taraftarına dünya kadar para veriyor. Bu noktada bu iki yeni iş ortağı nasıl kapışmadan yollarına devam edecek?

Yandex’in kullanımı hepi topu yüzde bir arttı

Madem bizim pazarımız için milyonlarca dolar vermeye hazır, madem gelirinin büyük bir kısmını bu alana aktarmak istiyor o zaman Yandex’in burada ne zamandır ne kadar kullanıldığını söylemek de gerekiyor. Büyük gazete ve gazeteciler nedense işin o tarafına hiç girmediler.

Ben işe gayet tutarlı br ölçme mekanizması sunan Stat Counter ile girdim. Bu sistem üsündesosyal medyadan tarayıcı kullanımına, arama motorundan mobil işletim sistemlerine kadar her şeyi görmek mümkün. Bütün dünya buradan veri alıyor.

Lafı çok uzatmadan, Fenerbahçe sponsorluğu ile patlama yaptığı söylenen Yandex tarayıcısı kullanımına bakalım:

Bu iki buçuk yıllık tarayıcı kullanım rakamları. 1 Ocak 2013 ile başlıyor. En üstte hoplaya zıplaya artan Chrome kullanımıYüzde 50’lerden başlayıp yüzde 80’lere kadar gidiyor. İkincisi düşmekte olan Internet Explorer… Yakında yüzde 10 trendinin altına düşecek gibi duruyor. Üçüncü sırada ise Firefox var. Hiç umut vermeyen bu tarayıcı yatay gibi görünen aslında düşmekte olan bir trend çiziyor. Ve dördüncü sırada üç büyüklerin tarayıcısı Yandex geliyor. İki sene önce yüzde 1’in altında bir yerden başladığı yolculuğunu Son bir aya baktığımızda yüzde 2,5 beviyesine kadar getirmiş. Son bir aydaki büyük Fenerbahçe reklam, tanıtım ve hareketiyle yüzde 3,3 yapmış yani neredeyse yüzde bir artırmış. Ama hepsi o. Yani 600 bin Fenerbahçeli… Milyonlarca dolar… Göğüs reklamı…

Stat Counter öyle diyor bize…

Peki arama motorunda durum ne?

Tepedeki ince kırmızı çizgi Google… Ortaya belki not almak istersiniz diye boşluk bırakmadım. Evet arama motoru pazarındaki durum bu. Arama motoru pazarında yandex açık ara farka ikinci. Rakibi Bing’i ezmiş durumda. Yüzde 0,77 oranında kullanılan Bing’de 7 kat daha yukarıda, yüzde 5,8 kullanıldığı olmuş.

Ağustos başında yüzde 4,8 kullanılırken bugünlere gelindiğinde arada 5,8’leri görmüş ama son birkaz günde yine 5,7 seviyesine inmiş. Yni öyle yüzde 10 bandını görecekmiş gibi durmuyor. Milliyet gibi gazetelerde “istese var ya Beşiktaşlı taraftarlar da acayip para kazandırır kulübüne” gazlı iletişimini kullansalar da durum ortada.

Yüzde 93 küsür ile yüzde 5 küsürün çatışmasında Google ne kadar para kaybeder bilmiyorum ama yüzde birlik bir kıpırdanma yaratmak için Fenerbahçe’ye 40 milyon dolar veren Yandex’in Türkiye’de medyaya beş kuruş reklam yatırımı yapmayan Google ile kafa kafaya gelmesi için muhtemelen üç büyükleri Barselona yapacak kadar para akıtması lazım…

Veriler Yandex’e haksızlık olmasın diye Desktop cihazlar üstünden yapılan aramalar bazında derlenmiştir. İşin içine mobil, tablet ve oyun konsolu aramaları eklendiğinde Yandex arama oranları yüzde 3’ün altına düşmektedir.

Bu arada bu rakamların yanlış olduğunu ileri sürenler, dertlerini birçok kaynağın alıntı yaptığı Stat Counter’a aktarabilirler…

FB-Yandex anlaşmasının karanlıkta kalan sorularına cevaplar

Fenerbahçe Yandex ile yaptığı reklam anlaşması çok ciddi ses getirdi. Daha önce burada bu anlaşmanın analizini yapmıştım. Arada kafamıza takılan sorular vardıki bunların cevaplarını araştıracağımızı söylemiştim. Bir de üstüne Milliyet gazetesinde Beşiktaşlı’ların da aynı anlaşmaya sahip olduğunu ancak tarayıcı indirmediğini ve bu yüzden para kazanamadığını dile getirdi. Bunlar doğru kişilere sorulmalıydı ve soruldu.

Yandex.Türkiye İş Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Zeynep Akgiray, konuyla ilgili sorularımızı çok ince detaylara girmeden yanıtladı. “Detaylara girmedi”den çok giremedi diyelim. Zira borsaya açık şirketler olan kulüplerimizin anlaşmalarını ince detaylarıyla üçüncü tarafların vermesini beklemek saflık olur.

Soru ve cevaplara benim üstüne katacağım yorumlarla birlikte bakmanızda fayda var…

1. FB taraftarının bir yıl boyunca günde kaç arama yapmalarını bekliyorsunuz?

Zeynep Akgiray: Taraftarların, normalde gün içerisinde merak edip ihtiyaç duydukları bilgilere kendilerine özel olarak tasarlanmış FBYandex.com.tr arama sayfası ya da FBYandex.Browser arama çubuğu üzerinden ulaşmalarını hedefliyoruz . Ortalama bir kullanıcı günde 7-10 arama bandında arama yapmakta, FB taraftarının da en az bu kadar arama yapması yönünde beklentimiz var. 2015-16 futbol sezonunda bu proje ile 2.500.000 taraftara ulaşmayı hedefliyoruz.

Yorum: Size bu sayfada linkini verdiğim yazıyı kaynak göstererek Fenerbahçe’nin daha önce yaptığı açıklamayı hatırlatayım: Fenerbahçe resmi sitesi 1 milyon taraftarın 25-30 arama yapması üstüne bir sistemden bahsederek 40 milyon kazanacağını dile getiriyordu. Yandex resmi ağızları taraftar sayısını 2,5 ile çarpmış ama arama sayısını olması gerektiği gibi 2,5 kat azaltmış. Çünkü bir kullanıcı günde 30 arama yapmaz, yapamaz. Özünde rakamlar ve arama sayıları aynı yere geliyor. Ama 2,5 milyon taraftar bulmak o kadar kolay mı? Belli olmaz, taraftarlık mantıkla bağdaşan bir şey değil…

2. Yeterli sayıda arama yapılmazsa ücret hiç mi ödenmiyor yoksa yine aramayla doğru orantılı bir ödeme mi yapılıyor?

Zeynep Akgiray: Kullanıcıların yapacakları aramalar ve karşılığında kulübe verilecek maddi destek konusunda bir alt sınır söz konusu değil. Her taraftar, yaptığı aramaların sayısıyla doğru orantılı bir şekilde takımına maddi katkıda bulunabiliyor. Yapılan her arama mutlaka kulübe gelir olarak yansıyor.

Yorum: Bu açıklama, sosyal medyada dolaşıp duran “belli tıklamaların altında kalırsa Fenerbahçe hiç para alamayacakmış” söylemini yalanlaması açısından çok önemli. Fenerbahçelilerin bunu akıllarında tutmasında çok büyük fayda var.

3. Eğer beklenenin üstünde arama yapılırsa aynı oranda mı artacak? Başkanın dediği gibi 100 milyon dolara kadar çıkacak mı yoksa bir üst limit var mı?

Zeynep Akgiray: Maddi destek ve arama miktarı konusunda bir alt sınır olmadığı gibi, bir üst sınır da yok. Taraftarların yaptığı arama sayısı ile doğru orantılı olarak kulübe sağlanan maddi destek de artacak.

Yorum: Bu çok acayip bir bakış açısı. Üst limiti olmayan bir online reklam olmaz, olamaz. Toplam geliri 900 milyon dolar civarında olan bir şirketin ne kadar tıklarsanız o kadar para veriyoruz diyebilmesi bir tek bana mı tuhaf geliyor bilmiyorum.

4. Diğer takımlarla yapılan arama anlaşması bundan farklı mı?

Zeynep Akgiray: Yandex olarak Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş’ın resmi arama motoru sponsoruyuz. Fenerbahçe ile beraber yürütülen bu proje, forma sponsorluğu ve buna bağlı olarak ticari kapsam açılarından farklılık göstermekle beraber Beşiktaş ve Galatasaray ile de arama performansına dayalı iş modeli bazlı anlaşmalarımız mevcuttur.

Yorum: Üç kulüple anlaymanın aynı olup olmadığını öğrenmek için sormuştum bunu. Akgiray doğal olarak Fenerbahçe’nin forma sponsorluğunu dile getirerek bu kulübün biraz daha avantajlı olduğunu söylemiş. Elbette bu aşikar… Ama Beşiktaş taraftarı da 2,5 milyon Yandex Tarayıcı indirip günde 10 kez ararsa 10 milyona kavuşacak mı? Yoksa 4 milyon mu olacak? Yani aradaki fark devasa mıdır yoksa küçük mü? Bu sorunun esas amacı şu: Bşikaş ve Galatasaray bu işe aslında aynı oranda para kazanamadıkları için mi o kadar asılmıyor yoksa kazanacakları paradan ve dünyadan haberi olmadığı için mi? Bu soru cevapsız kaldı ama araştırmaya devam edeceğim…

5. Diğer kulüplerle yapılan anlaşma maddi açıdan bundan farklı mı?

Zeynep Akgiray: Ticari anlaşma detayları farklılık gösterebiliyor. Örneğin Fenerbahçe anlaşması forma sponsorluğu kapsamı, yapılan tanıtım faaliyetleri ve yarattığı maddi değer açısından diğerlerinden farklılık göstermektedir.

Yorum: Gördüğünüz gibi konuyu birkaç farklı soruda birkaç ayrı şekilde dile getirdim ama cevap hep aynı oranda profesyonelce farklı şekilde verildi. Yandex’in iletişim birimini kutlamak lazım inanılmaz çalımlar bunlar :) Yani hep forma sponsorluğu dile getiriliyor ya… Forma sponsorluğu 10 milyon dolar olsun (Olmaz ya… Öyle olduğunu varsayalım) O zaman Galatasaray ve Beşiktaş taraftarları 2,5 milyon kişiyle günde 10 kez tıkladıklarında 40 değil 30 milyon doları kulüp kasasına götürebilecek mi? İşte tüm soru bu…

Fenerbahçe Yandex anlaşmasının analizi

Fenerbahçe ile Yandex arasında bir anlaşma yapıldı. Basına yansıdı ama bir türlü sözleşme detayları bizlere yansımadı. Zaten verilmesini de beklemiyorum. Ama yansımalardan ve resmi açıklamalardan yola çıkarak sizler için mümkün olduğunca bir analiz çıkarmaya çalıştım. TKNLJ formatında sizlerle paylaşmak istiyorum:

  • Fenerbahçe resmi sitesinde konuyla ilgili şöyle bir açıklama var: 1 milyon Fenerbahçe taraftarının, 1 yıl süreyle günde 25-30 kez Fenerbahçe Yandex Browser veya Fenerbahçe Yandex Arama Motoru kullanması halinde, Fenerbahçe’ye yıllık yaklaşık 40 milyon dolar bir gelir sağlayacak. (Haberde bir taraftarın bu şartları yerine getirdiğinde yılda 36 dolar kazandıracağı da dile getiriliyor. Yaklaşık 40 milyon dolar sanırım böyle elde ediliyor)
  • Hızlı bir arama yaparsak 2012 yılında ortalama bir ABD Google kullanıcısının günde 4,4 arama yaptığını bulmak mümkün. Ben kendi aramalarıma baktığımda haber amaçlı olarak günde 20-25 arası arama yaptığımı buldum. Ortalama 1 milyon kullanıcının günde 25-30 arama yapması için bilgiye çok aç olması lazım. Çünkü günde 30 arama yapacak konu bulmak çok kolay değil.
  • Ortalama 30 arama yapan bir kullanıcının yılda 11 bin arama yapmış olması lazım. Bu da 36 dolar kazandırıyor tezinden yola çıkarsak her bin arama için ödenen miktarı 3,27 dolara geliyor. Bu gerçekten inanılmaz yüksek bir tutar.
  • Örneğin ABD’de yüksek kalitedeki sitelerin her bin gösterimi için 3-4 dolar veren sistemler var. Ama arama yapmak ve tarayıcı kullanmaya yönelik bu paranın verilmesi için Yandex’in gerçekten çok istekli olması lazım.
  • Anlaşmanın 3 senelik olduğu dile getiriliyor. Böylesi bir anlaşma için oldukça iyi bir süre…
  • İşin çetrefilleştiği nokta şu: Yandex 2014 yılında 902,4 milyon dolar kazanmış. Gelirlerinin yaklaşık yüzde 4,5 gibi bir kısmını Fenerbahçe’ye vermeyi taahhüt ediyor şu andaki şartlarda. Aziz Yıldırım bu gelirin 100 milyon dolara çıkmasını hedeflediklerini dile getiriyor. Yani ya gelirlerin yüzde 11’lik bir kısmını Fenerbahçeye verecek. Ya da o günlerde Fenerbahçe’den aldığı kullanıcılarla toplam gelirini 20 milyar dolara çıkaracak…
  • Bundan seneler önce Yandex’in sahipleriyle Moskova’da yaptığımız buluşmada Google reklamları gibi olan mekanizmalarını günü geldiğinde devreye sokacaklarını dile getirmişlerdi. Ama onlar Google’ın izinden gitmeyi değil hükümetle ters düşmeyecek bir yapıyı kurmayı planlıyorlardı. Acaba diyorum Fenerbahçe anlaşmasının ardında yatan gizli plan bu olabilir mi? Bekleyip göreceğiz.
  • Yandex Fenerbahçe’ye böylesine büyük kıyak bir tarife yapınca diğer takım taraftarı onun hakkında ne düşünecek? Eline sağlık diyecek mi? Elimizde Türk Telekom ve Vodafone gibi örnekler var. Bekleyip göreceğiz…

 

Yandex iyi mi yaptı goygoy mu?

Paylaşımlarını yakından takip ettiğim bir Facebook dostum, Emre Demiray, Çanakkale konusunda Google ve Yandex tavrına dikkat çekmiş. Genelde önemli gün ve olayları kaçırmayan Google 18 Mart günü Çanakkale konusunu hiç gündeme getirmeyip tertemiz bir sayfayla çıkmış. Yandex ise şimdiye kadar çok alışık olmadığımız bir sayfa düzeniyle tam sayfa Çanakkale muharebesi resmiyle kendini göstermiş.

Google şimdiye dek binlerce sürpriz logo (doodle) ile çıktı karşımıza. Kendi politikasını bu konuda kendi diliyle şöyle özetliyor: Doodle’lar, tatil günlerini ve yıl dönümlerini kutlamak, ünlü sanatçıları, kâşifleri ve bilim insanlarını anmak amacıyla Google logosunda yapılan eğlenceli, şaşırtıcı ve bazen de spontane değişikliklerdir.

Neye göre seçiyorlar, neyi seçmiyorlar konusunu anlayabilmek için Doodle listesine bakmak şart. Ben baktım. Genelde bilim temelli insanların doğum ya da anma günlerini koyuyorlar. Dünya vatandaşlarının bir kısmının farklı düşünme ihtimali olan konulara girmiyorlar. Bir başka deyişle polemiğe girmiyorlar. Evet Çanakkale zaferi dünya tarihini değiştiren, eski kara coğrafyasının yönetim biçimlerini farklılaştıran inanılmaz bir olay. Evet orada inanılmaz kıyımlar yaşandı her iki taraftan evet orada ölen işgal güçlerini de bağrımıza bastık. Ama bu bir savaştı ve Google bunu “sessizce” görmezden geldi.

Yandex, Google’a kıyasla daha küçük coğrafyalara hitabeden bir şirket. Türkiye ile tanıştığı ilk günlerde bizzat Moskova’da kurucusuyla yan yana konuşup tartışma fırsatı yakaladığım br şirket. Kiril alfebesi dışında ilk resmi pazarı biziz diye hatırlıyorum. Çanakkale olayına gösterdiği hassasiyet iyi bir şey midir goygoy mudur sorusu burada ortaya çıkıyor. Bunu Türk müşterisine hoş görünmek için mi yaptı yoksa gerçekten bu günün anlam ve önemine binaen mi?

Mesela “Çanakkale sayesinde krallıktan çıkıp komünizmin tadına vardık” göndermesi mi yapıyor acaba? Mesela balkan savaşı geldiğinde “bu sayede Osmanlı’dan kurtuldunuz ulan balkan devletleri” diyerek cepheye cephane taşıyan Bulgar Apostol çavuşun resmini koyar mı tam sayfa?

Bu konulara verecek net bir cevabım yok. Bence Google’ın yaptığı “iletişim açısından” baktığınızda daha doğru. Savaşların zafer sarhoşluğuyla naralar atarak bağrılmak yerine ölenleri sesiz bir rahmet ve şükranla anmaya inanıyorum.

Bu benim şahsi seçimim…

İstanbul’da kar yağdıkça trafik açılıyor

Meteoroloji uzmanlarının uzun süredir uyarısını yaptığı soğuk ve kar yağışlı hava kütlesi İstanbul’u etkisi altına aldı. İstanbul’un çeşitli bölgelerinde yer yer çok yoğun, tipi şeklinde kar yağışı yaşanıyor. Geçmişte kar yağışının yaşandığı zamanlar ortaya çıkan yoğun trafiğin bu sefer yaşanmaması ise İstanbulluların dikkatini çekiyor.

Yandex Trafik Bilgi Ajansı’ndan alınan bilgiye göre 7 Ocak sabahı, son 3 ay içinde İstanbul’da trafiğin en rahat olduğu sabah oldu. İstanbul Valiliği’nin okulları tatil etmesi, medyanın uyarıları ile çalışanların kişisel araçları yerine toplu taşımayı tercih etmesi trafiğin büyük ölçüde rahatlamasını sağladı. Sabah saatlerinde Yandex trafik endeksine göre 10 üzerinden 3 seviyesinde olan trafik, öğlen ise en fazla 2 seviyesine ulaştı. İstanbul’da son 3 ayın genelinde sabah erken saatlerde trafik endeksinin ortalama 6, öğlen ise 3-4 seviyelerinde olduğu görülüyor.

Kar yağışının İstanbul’da etkili olmaya başladığı 6 Ocak tarihi de trafiğin diğer günlere göre çok daha rahat olduğu bir gün olarak kayıtlara geçti. İstanbul’da günlük trafik endeksi ortalama olarak 4,5 seviyesinde iken 6 Ocak Salı gününün ortalaması 3 olarak tespit edildi.

Bu bilgileri alınca kesinlikle ehi ehi meteroloji boşyu boyuna İstanbul’da okulları tatil ettirdi demeyi bırakmak lazım…

Yandex Türklere para vermeye mi hazırlanıyor?

Bazen şirketlerin planlarını onların söylediklerinden anlarsınız, bazen çevredekilerin onlar için söylediklerinden bazen de yaptıkları adam alımlarından…

Yandex, birkaç senedir Türkiye’de ve bu ülkeye yatırım yapıyor. Şimdiye kadar yaptığı tüm yatırımların temelinde buradaki Google kullanımından pazar payı çalmak vardı. Peki bu pazar payını çalıp da ne yapacak? Bunu paraya dönüştüremediği sürece herkes Yandex kullansa ne olur?

İşte Yandex tıklama rakamlarını paraya dönüştürmek için alındığı belli olan bir çalışanın bülteni ulaştı elimize…

Milena Djuričić, Yandex.Türkiye’de Operasyonlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı (COO) olarak görevine başladı. Sırbistan’ın Belgrad kentinde doğan ve eğitim gören Djuričić’in internet sektöründe, geniş bir yelpazede ve uluslararası çapta tecrübesi bulunuyor.

2007 yılında Google bünyesinde çalışmaya başlayana kadar, kurucu ortağı olduğu BT şirketinde girişimcilik tecrübesi de edinen Djuričić, Google’da YouTube’un gelişmekte olan pazarlarda gelir getiren bir modele dönüştürülmesinden, çeşitli ülkelerde arama motorunun lanse edilmesine ve 5 adet ülke temsilciliğine kadar pek çok operasyon ve projeyi yönetti. Djuričić, 2013 yılından bu yana ise yine Google bünyesinde bulunan ve otomatize reklam satınalma alanında hizmet veren DoubleClick’in Bölgesel Başkanı olarak görev alıyordu.

Otomatize reklam satınalma ve Doubleclick kelimeleri aklınızın bir yerinde sessizce dursun

Ramazanda iftar vaktiyle zeytinyağlıları merak ediyoruz

Yandex’in ramazan ayındaki aramalar özelinde yaptığı analize göre Türkiye’deki İnternet kullanıcıları en çok “iftar ne zaman?” diye soruyor. Çalışmaya göre en çok merak edilen diğer konular sahur vakti, yemek tarifleri en çok arananlar listesinde ilk sıralarda yer aldı.

Bu sene ilk orucun tutulduğu 28 Haziran’dan 22 Temmuz’a kadar geçen süreyi kapsayan analiz sonuçlarına göre “sahur vakti” en çok merak edilen ikinci konu oldu. Yemek tarifleri ve Ramazan ile aynı döneme denk gelen Dünya Kupası maçları ve LYS ile ÖSYM tercih kılavuzu ise en çok arananlar listesine girdi.

Yandex’te yapılan yemek tarifi sorguları içerisinde en çok zeytinyağlılar arandı. Ramazanın değişmez tatlısı güllaç ise yemek tarifleri arasında ikinci en çok aranan tarif olurken, İzmir köftenin nasıl yapıldığı da aramalarda zirveye oynadı.

Yandex kimin ne aradığını Türkiye’de tutma kararı aldı

Yandex’in Türkiye’ye geldiği ilk günlerde beraberce Moskova’daki karargahını ziyaret etmiş ve Türkiye’ye güvercin adımlarla gelen bu şirketin yapmak istediklerini anlatan haberler yapmıştım. O zaman ilginç fikirleri ve açılımları olan şirketlerden biriydi. Google ile olan savaşını anlatabilmek adına Yandex Leviathan’a Karşı 1 ve Yandex Leviathan’a Karşı 2 haberleriyle dünya deviyle mücadelesini sizlere aktarmıştım.

Ardından Yandex strateji değiştirerek Türkiye’de benim de haberini yaptığım Mehmet Ali Yalçındağ ile çalışmaya başladı. Bu değişiklik içinde artık bizkonvansiyonel olmayan medya bireylerine daha mesafeli olmaya başladı. Kabul edilebilir olmasa bile anlaşılabilir bir şey eğer ietişim işinde senelerdir çalışıyorsanız…

Geçtiğimiz hafta eser miktarda konvansiyonel medya temsilcisini merkezlerine götürerek ilginç konuları oların dikkatlerine sunmuşlar. Ben üç dört haberin içinden yaptığım derlemeleri sizlerle TKNLJ formatında maddeler halinde ve elbette TKNLJ yorumlarıyla paylaşmak istiyorum…

  • Mehmet Ali Yalçındağ “İlk defa Türkiye”de yapılan arama sonuçları Türkiye’de kalsın istiyoruz, herkesin görmesini istemiyoruz. Veri merkezimiz Türkiye”de olacak. Türk Telekom ile çalışıyoruz” dedi. Peki veriler Türkiye’de kalınca ne değişecek hayatımızda? Bunu söylemek çok kötü bir iletişim. Şu anda Rusya’da bizim verilerimiz. Ne yapılıyor orda? Verilerin nerede olduğu değil onunla kimin ne yaptığı beni ilgilendiriyor. Verilerin Türkiye’de Türk Telekomla mı tutulmasını isterim yoksa evrensel hukuk değerlerinin takip edildiği Google ile yurt dışında mı… Bu sorunun cevabını tartışalım.
  • FBYandex’ten arama yapan 2.5 milyona ulaştığında Fenerbahçe’ye her yıl 14 milyon lira verilecekmiş. Yalçındağ bu konuda detaylı bilgi vermemiş. Ayda 2.5 milyon kişi mi? Günde mi? Kişi değil sadece arama mı?
  • Küluplere gitme zamanlaması beni çok mutlu etmedi. Neden önce o kulüpten başladınız da şundan başlamadınız sorusu beni rahatsız ediyor. Açıkçası bu yüzden onların tarayıcısını kullanma motivasyonumu kaybettim.
  • Kulüp sponsorluğu arayan bulmak için enteresan. Ama dikkat etmemiz gereken bir diğer nokta var: Google bugün geldiği noktaya biraz da kullanıcıya reklam gösterimi başına verdiği parayla geldi. Yandex ile iki sene önce konuştuğumuzda konuyla ilgili çalışmalar yapılıyordu ve ilerleyeceği söyleniyordu. Ama halen bir ilerleme yok. Bu konuyu hiçbir gazeteci hatırlatmamış. Ben hatırlatayım dedim.
  • Yandex CEO’su Arkady Volozh, yapay zeka teknolojisinde geldikleri yeri anlatırken, “Reklamverene doğru hizmeti veriyoruz” demiş. Benim verilerimi işliyorsunuz demektir bu. Benim verilerim anahtar kelime. Veriler Türkiye’de tutulsa ne, Çin’de tutulsa ne, Moskova’da tutulsa ne… Sonuçta birileri bunlara isteyince ulaşıyor. Bence bugün dünyada tutulmayan veriler müşteride prim yapar tutulanlar değil…
  • Yalçındağ, Yandex mühendislerini Türkiye’ye getirmek istiyor. Neden Yandex Türkiye’de üretmesin diyor. Ne farkı olacak Moskova’da üretmesinden? Türkiye’ye katma değeri ne olacak onların buraya gelmesinin? Burada Ar-Ge yaparlarsa Türkiye’ye patent ki gelecek? Çıkamadım içinden…
  • Rusya’da doğal olarak pazar lideriler. Ukrayna’da yüzde 32, Kazakistan’da yüzde 30 pazar payları var. Peki dış ilişkiler olarak Rusa ile hangi düzlemdeyiz bilen veya orada soran var mı? Yandex arama motoruna soralım o Davutoğlu’nun Suriye ile polemiğe girdiğimiz zaman Rusya için söylediği sözlerini mutlaka getirir bize.

Kaynaksız kalan maliye internete koşuyor

Maliye Bakanlığı, bu aralar kaynaksız kalmış olmanın acısını yabancı internet firmalarından çıkarmaya hazırlanıyor. Halen kimsenin net olarak nasıl, kimden ve niye vergi alabileceği konusunda fikir sahibi olmadığı şirketlerden vergi almayı kafasına koyan bakanlık ilginç açıklamalarda bulundu. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’de yaklaşık 1 milyar dolarlık online reklam pazarının olduğunu ve burada dönen paranın yaklaşık yüzde 70’inin vergisiz bir şekilde yurtdışına çıktığını belirterek, “Yaptığımız çalışmayı neticelendirmek üzereyiz. Bundan sonra Türkiye’den kazanan vergisini de Türkiye’ye ödeyecek. Çalışma tamamlandığında, buradan 100 milyon lira civarında vergi geliri bekliyoruz” dedi. Gazetelerimiz günlük bu olayların adını resmen koymuş: Google ve Yandex gibi arama motorları ile Facebook, Twitter, Linkedin gibi sosyal paylaşım sitelerinin online reklam gelirleri gün geçtikçe arttığını söyleyerek hedeflemeyi yapmış. Paraların yurt dışına çıkmasının da tek tıkla olduğunu söyleyerek bir an önce önlem alınması gerekliliğini dile getiren gazetelerimiz bu işe girişecek olan bakanlıkların da hayatını kolaylaştırmaya çalışmış. Bu şirketler, birçok ülke arasında yapılan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları sayesinde hem bu kazançları elde ettikleri ülkelerde hem de merkezlerinin bulunduğu ülkelerde vergi ödemiyor. Ama biz çifte vergilendirme olması konusunda elimizden geleni yapıyoruz. Bakalım neler olacak

Perakendeci değil toptancı arama motoru Yandex

Yandex bugünden itibaren çeşitli şirket, kurum ve kuruluşlarla ilgili arama sorgularına daha gelişmiş sonuçlar sunmaya başlıyor. Örneğin, “İstanbul’da eczaneler” şeklinde bir arama yapan kullanıcılar, sonuçlar arasında eczanelerin iletişim bilgileri ve harita üzerindeki konumları gibi detaylı bilgilere hızlıca ulaşabilecek.

Tüm Türkiye’yi kapsayan servis, kuruluşların ister hizmet alanlarına (örneğin “kuyumcu”), ister bulundukları yere göre arama yapılmasına (örneğin “Bursa’da kuyumcu”); bankalar, restoran zincirleri gibi ülke çapında faaliyet gösteren büyük kuruluşların ise isimlerine göre aranmasına da olanak sağlıyor. Yandex, bu tür sorguları yanıtlarken, arama sonuçları sayfasında sorguyla en uyumlu beş sonucu gösteriyor ve listelediği kuruluşların popülerliği, sorguda belirtilen mekana yakınlığı gibi özellikleri dikkate alıyor.

Halihazırda 600 binden fazla kurum ve kuruluş ismi içeren ve sürekli geliştirilmeye devam eden Yandex veritabanındaki bilgiler, şu anda Yandex’in iş ortağı Yellow Media tarafından sağlanıyor. Servis kapsamında yer almak isteyen kuruluşların yetkilileri, özel bir form doldurarak bilgilerini Yandex’e iletebiliyor.

Yandex Leviathan’a karşı – 2

Komünizmin yıkılmasının ardından dünyada birçok denge altüst oldu. Baltık ülkeleri koşarak Rusya’dan uzaklaştı. Onlar zaten Avrupa’ya yakın olmuşlardı hep, Avrupa’da onları koşulsuz kucaklayınca gittiler. Ama geriye bir sürü ülkekaldı ki bu ülkelerin hemen hepsi Rusya’yı Rusça’yı çok sevdi, sevmeye de devam edecek.

Yandex bu ülkelerle harika vakit geçiriyor. orada pazara hakim, neler olup bittiğini biliyor ve oradakilerin ne istediğini anlıyor. Google o coğrafyaya giremeyecek kadar global. Kaldı ki internet konusunda dünyanın kalanına kıyasla oldukça zayıf görünen bu ülkelerde Yandex ile kapışmaktan daha gelir getirici işleri var.

Ama eğer Nasdaq’a kote bir şirketseniz işleri oluruna bırakamazsınız. Bir şekilde yeni açılımlara gitmeniz gerekir. Kiril coğrafyasında şartların izin verdiği kadar savaşan Yandex artık kendine yeni bir savaş alanı arama zamanının geldiğini düşünüyor ve bunun için kiril alfabesi kullanmayan bir pazar hedefliyor. Bunun için en iyi ülke olarak akla Türkiye geliyor.

Türkiye Rusya’nın yakın ilişkiler yürüttüğü bir ülke. Bir Norveçli ile kıyaslandığında Türkler ile Ruslar arasında çok daha belirgin benzerlikler var. Coğrafi olarak arada 3 saatlik bir uçuş mesafesi var. Her şeyden önemlisi, Türkiye’de 35 milyonluk pırıl pırıl, beyni aranacak kelimelerden ağırlaşmış, büyük çoğunluğu gencecik bir kitle var. Tek bir dil üstünde çalıştığınız 35 milyonluk bir kitleye ulaşabilmek için Avrupa’da en az 4 ülke, 4 lisana uğraş vermeniz lazım.

Bunun için hemen çalışmalar başlıyor. Google’ın aksine hemen bir ofis kuruluyor. hemen yerelleştirmeler başlıyor. Hemen yerel haberlere giriliyor, hemen yerel haritalar açılıyor. Elektronik posta hizmetlerinin verilmesi için ise davetiye filan gönderilmiyor. Türkiye hiçbir şeyden yasaklı değil. Arcady Volozh, şirketin baş kurucu ortağı, genel müdürü, yöneticisi, neredeyse yarısı… Net bir biçimde Türkiye’nin tüm kurallarına uygun bir biçimde orada şirketleşeceklerini, herkesin her an ulaşabileceği bir muhattabın olacağını, vergilerini tıkır tıkır vereceklerini söylüyor.

Bu sözler sektördekiler için oldukça tanıdık gelmiştir. Evet, en kısa tanımıyla bu sözler Gogle’ın yapmadıklarını temsil ediyor, bir başka deyişle devlet yetkililerinin Google’ın yapmadığını söylediği şeylerle birebir örtüşüyor. Yandex, Türkçe konuşan merkezden gelen müdürü, ağırbaşlı yapısı, kanunlara uyacağı beyan ve taahhüdüyle uslu bir çocuk olma sözü veriyor bir anlamda.

Bunlar yeterli mi? Elbette değil. Muhtemelen devletimiz onlardan filtreleme konusunda yardım ve destek istemiştir. Muhtemelen internetin daha güvenli hale getirilmesi için onlar da toplantılara çağrılmışlardır. Ama bu konuda detaylı bir röportajımız olmadığı için doğmamış çocuğa don biçmeyi bir başka bahara bırakalım.

Şu anda temel gelir kaynağı reklam olan Yandex Türkiye’de ne zaman reklam işine girecek? Girecek mi? Elbette girecek ama öncelikle sistemlerinin dört dörtlük çalışmasını, bunun için de ellerinde geliştirebilecekleri kullanıcı verisi olmasını istiyorlar. Kendilerine reklam pazarına girme hedefi olarak ülke kullanıcılarının yüzde 10’una hizmet vermeyi koymuşlar. Milliyet gazetesini okumak için adresi adres satırına değil Google arama motoruna yazan bir kitlenin bulunduğu Türkiye pazarı için ayakları yere basan yaklaşımlar bunlar.

Şu anda şirketlerinde içinde Türkiye haritaları ve bayrakları olan bir odaları var. Orada Türkçe konuşan bir kitle var. Tüm dünyada çıkarmayı planladıkları müzik dinletme hizmeti için Türkiye’de telif hakları ödemeye çalışıyorlar. Youtube gibi yapsalar olmaz mı? Olur. Ama onlar telif haklarını ödeyerek hizmet vermekte kararlılar.

Siteye baktığınızda şaşırtıcı miktarda verinin Türkçeleştirildiğini, görüyor bunun arkasının geleceği izlenimini alıyorsunuz.