WhatsApp global çöktü sorun bizde değil onlarda

ANKARA, İNTERNET, MANŞET, SOSYAL MEDYA

Büyük kitlelerin konuşma ve mesajlaşma olarak kullandığı, operatörlerin gelirlerinde belirgin bir azalma gerçekleştiren WhatsApp, 30 Kasım gününü çok kötü geçirdi.

Gün boyu yavaşlayan ve mesajların gelip gitmesinde sorunlar çıkaran uygulama ilerleyen saatlerde web temelli uygulamasının çökmesiyle iyice kullanılmaz hale geldi.

Türkiye’de sosyal medya ortamlarında daha önce Twitter ve Facebook yavaşlatılmalarında olduğu gibi Türkiye kaynaklı bir sorun olduğunu düşünen kullanıcılar bu yönde sıkıntılarını dile getirdi.

Ancak hayır, BTK Başkanı Dr. Öner Fatih Sayan’ın USOM’dan aldığı bilgilerle yaptığı açıklamada söylediği gibi bu uluslararası bir sorun. İngiltere’den kıta Avrupası’na, Afrika’ya kadar birçok ülke kullanıcıları hemen hemen aynı sorunlardan muzdarip olduklarını dile getiriyor.

Hata bizdeki sorundan çok daha büyüğü özellikle Batı Avrupa ülkelerinde yaşanıyor.

Sorun bizde değil onlarda.

Google yeni bir sosyallik mümkün dedi, “Allo” dedi

BÜLTEN, İNTERNET, MANŞET, SOSYAL MEDYA, ULUSLARARASI TELEKOM, YAZILIM

google-allo

Google kadar çok sosyal medya ve mesajlaşma yazılımı dnemiş olan bir firma yok sanırım. Belki biraz Microsoft… Ama bu çabalarının çoğunda ağaca çıktı ve ortaya çıkan sonuç, Google’ın bunları sessiz sedasız, kimseye farkettirmeden kapatması oldu.

Şimdi yeni bir uygulama daha yapmış, adını da Google Allo koymuş…

Mantık çok basit: Hem bir sosyal medya aracı yapacak, hem bir mesajlaşma platformu. Bir yandan WhatsApp olacak bir yandan Facebook, ama diğer taraftan da Google’ın olmazsa olmazlarını barındıracak içinde… Bu karmaşadan bir doğru çıkar mı? Vallahi bilmiyorum. Şimdiye kadar böyle çorba yapıp da başarıdan başarıya koşan görmedik…

Google diyor ki sohbet ederken bir uçuş bilgisini kontrol etmek ya da restoran aramak gibi nedenlerle çok sık ara vermek zorunda kalıyoruz. Gerçekten mi? Siz hiç azimli bir Türk erkeğinin bir kızla mesajlaşmasını gördünüz mü? Ben size söyleyeyim o adamın mesajlaşma motivasyonunu restoran aramak dğil, üstüne çöken ev ya da üstünden geçen tank bile bozamaz. Ama yine de siz motorsunuz bizden iyi bilirsiniz.

Neler var bu uygulamada? Gelin Google’ın söylediklerinden yola çıkarak beraber kurcalayalım:

Dediğimiz gibi Google Allo, plan yapmanıza, bilgiye ulaşmaya sohbet sırasında kullanıcıların kendini daha iyi ifade etmesine yardımcı oluyor. Kullanıldıkça öğreniyor, kendini geliştiriyor.

Google Allo yanıt vermeyi kolaylaştırıyor. Akıllı Yanıt özelliği sayesinde mesajlara sadece bir dokunuş ile karşılık verip “yolda mısın?” sorusuna hızlıca “evet” demek mümkün.

“Sohbet sadece yazıdan ibaret değil, çok daha fazlası” demiş Google. İşin gösterişine kaçmış: “Gönder” butonunda parmağı sadece aşağı ya da yukarı hareket ettirerek sohbete emojiler eklemek ya da metin boyutunu kolayca ayarlamak mümkün.  Google Allo, bu işe büşük kfa yorup yatırım yapmış ve 25’ten fazla özel etiket paketi için dünyanın çeşitli yerlerindeki bağımsız sanatçılarla ve stüdyolarla işbirliği yapmış. Öyle emoji deyip geçmeyin yani…

Google Allo, Google Asistan ile bir önizleme gibi tanışma fırsatı taşıyor. Google Asistan, Google ile sohbet etmeyi, sorular sormayı, doğrudan sohbet sırasında işleri yürütmeyi sağlıyor. (Şu an üstünde ne var? Hayır estağafurullah, size demedim sayın müdürüm gibi…)

Google Asistan, Google’ın uzun yıllardır sürdürdüğü insanlara günlük hayatlarında yardım etme yolculuğunda, “sıradaki adım” niteliğinde. Arama sonuçları sayfasında linklerin listelenmesi evresinden kullanıcı daha sormadan, proaktif olarak önemli güncellemeleri gönderme aşamasına geçtiğini söylemiş… Bunu söyleyince kafam karışıyor: Eskiden arardık sonuç gelirdi. Sonra aradıktan sonra dur bakayım bunu mu demek istedin demeye başladı. Bundan sonra “sende bugün bir haller var sanki Fransız Anayasası’ndaki güçler ayrılığı konusu hakkında araştırma yapacaksın gibi” diyecek. Proaktif çok acayip…

Google en iyisini sona saklamış: Güvenlik ve gizlilik konularına büyük önem verdikleri için Google Allo’daki tüm sohbetler Transport Layer Security (TLS) gibi endüstri standardı teknolojilerle şifrelenmeye başlanmış. Chrome’da olduğu gibi, Google Allo’da da kişiye özel pencere (Incognito) modu sunuluyor. Özel penceredeki sohbetlerde mesajlar uçtan uca şifrelenirken, gizli bildirimler ve belirli sürelerde mesajın otomatik olarak silinmesi gibi ek gizlilik özelliklerine de sahip oluyor. Bu özelliği nereden hatırlıyorum diyenler, Bylock kelimesini Google’dan aratabilir. İşin şakası bir yana bunlar güzel özellikler…

Uygulamayı kullanmadan hemen dövmeye başlamayalım. Ama Google’ın sosyal medya ve mesajlaşma uygulaması geçmişi çok parlak değil. Umarım bu sefer tutturur…

WhatsApp kullanım adabı

MANŞET, POLEMİK, YAZILIM

WhatsAppWhatsApp son yıllarda yazılmış en iyi ve yararlı programlardan biri. Bilmeyen yoktur ama kısaca ne olduğunu söylemek gerekirse… SMS ile yapabildiğiniz her şeyi hayata geçirebildiğiniz ama SMS parası değil veri ücreti yansıtan bir yazılım…

Herkes hızla kendine birer grup oluşturuyor: Sınıf anneleri kendi aralarında çocukları konusunda yazışmak, sınıf arkadaşları kimin nerede olduğunu bilmek, aile bireyleri birbirine daha hızlı ulaşmak için kullanıyor bu güzelliği… Ama bazen kötü ya da yanlış kullanımları da oluyor. Sizler için bu uygulamanın olası kullanım adabı kurallarını derledim. Yüzde yüz uymanız gerekmiyor. Acaba doğru olabilir mi diye düşünseniz bile yeter…

  1. Telefon her zama nve her yerde insanların yanında olan bir alet. İnsanları bununla onlarca mesaja açık hale getirmeden, onları bir gruba üye yapmadan önce iki kez düşünün
  2. Birinin onayını almadan onu çok konuşulan kalabalık bir gruba sokmak, bilinen her tür adaba aykırıdır
  3. Bu bir kısa mesaj programıdır. 50 satırlık mesaj atmak çok mantıklı değildir.
  4. Kalabalık bir grupta birisi bir şey söylemişse herkesin aynı anda ona teşekkür etmesi, geçmiş olsun demesi çok yanlıştır. Çünkü o zaman gruptaki onlarca kişi istemeyebileceği mesaja maruz kalır
  5. Böylesi uygulamaların temel ayarı, gönderilen resimleri sorgusuz sualsiz indirmesi üstüne kuruludur. O yüzden arka arkaya on tane resim göndererek karyınızdakilerin internet kullanım kotasını yiyerek sinirlerini bozmayı istemezsiniz. Çok gerekmedikçe resim ve ses dosyalarından kaçının
  6. Benim gibi birçok insan gecenin bir yarısı mesaj almak istemez. İnsanların telefon almak istemeyeceği saatlerde aman bu mesaj nasıl olsa diyerek hunharca abanmayın klavyeye
  7. 50 kişilik bir grupta iki kişinin kendi arasındaki konuşması, 50 kişinin oturduğu bir masada iki kişinin masanın üstüne çıkarak herkesi susturma pahasına bağırarak konuşmasına benzer. Baktınız olay özel, yazışın özelden. Herkesin cep numarası gözüküyor nasıl olsa…

Türk Telekomun şartnamesi belki kanuni ama kesinlikle meşru değil

ANKARA, MANŞET, POLEMİK, RAPORLAR, Sansür, TÜRK TELEKOM

kanunTürk Telekom’un şartnamesinin gerçek olup olmadığı henüz teyidedilmedi. Ama velev ki gerçek… 19 Mayıs gibi sistemin kurulmuş olması isteniyor. Şartnamedeki maddeler bize neler getirir? Şine TKNLJ formatında maddeler halinde inceleyelim:

  • Ben olsam bu şartnameyi hazırlayan kişilerin daha önce Deep Pocket Inspection projelerinde imzası olup olmadığına bakardım. Bildiğiniz gibi DPI dediğimiz şey internet özgürlüklerini cehenneme çeviren bir yapı taşıyor.
  • Sistem WhatsApp, Lime, Telegram, CoverMe, Google+, Tango, ICQ, Instant Messaging, Jabber, Open MMS, Skype, Messenger (MSN, Yahoo v.b)… Bunlar kişiler arası özel mesajlaşma programları. Neden buradan geçen bilgileri analiz etmek ve sınıflandırmak istiyor Türk Telekom?
  • Sistem, VPN Tünel Prokollerini; Spotflux, Hotspot VPN, Mobile VPN, Safe Tun VPN, vpn Bitz, ibVPN, SecureLine, Onavo, HMA, VirtualBrowser, BIG VPN, VPN Direct, VPN Express, VPNOneClick, Freedome, TunnelBear,Hotspot Shield, Ultrasurf , TOR, Freegate, Gtunnel, GappProxy, Your Freedom, Hyk-proxy, Tunnelier, Gpass  gibi adresleri analiz edecek tamam bunu anlarım. Peki neden yönetecek şekilde bir yapı aranıyor? Benim VPN’imden Türk Telekom’a ne?
  • Sistem, müşteri DNS sorgusundaki hedef DNS IP adresini farklı bir IP adresi ile değiştirebilecek. Yani siz bir adrese gittiğinizi sanırken o sizi başka bir yere götürecek. Taksiye binip beşiktaş diyeceksiniz o sizi Fatih’e götürecek. Sizin bundan haberiniz olmayacak. Bir şirket bunu neden yapmak istesin ki? Mesela Turk.net sayfalarına gidip ADSL fiyatlarını sorgulamak isteyenleri TTnet sayfalarına göndermek için mi? Yok canım o kadar basit olamaz…
  • Trafik analizi başlığından görüyoruz ki Türk Telekom bize her ortamdan giren çıkan dosyaların analizini yapacak. İster cepten, ister Torrent üstünden, ister Skype’tan. Hatta bununla da bitmiyor: Mesela birisi Diablo ya da Warcraft oyununun içinden birine mesaj gönderirse de onu okusun istiyor Türk Telekom. Diablo’dan ne istediniz?
  • “Seçilen müşteri grupları veya IP aralıklarının kullandığı bant genişliği, kullandıkları protokoller, uygulamalar ve servis tipleri, anlık olarak ve geçmişe dönük olarak gösterilecektir” şartı şöyle çalıştırılabilir mi: Aşağıda isimleri olan şu partiyi destekleyen kişilerin IP nuramaları budur. Bunların tüm trafiğini inceleyin… Biz bunu niye yapalım filan demeyin. Olur mu olmaz mı? Soru ve cevabı çok basit.
  • “Yeni çıkan, kullanılmaya başlanılan protokol, uygulama ve servis tipleri en geç 15 gün içerisinde tanımlanabilir olacaktır” maddesine bakacak olursak yeni ne uygulama çıkarsa çıksın onun içinde yazıştıklarını da istiyoruz anlamına gelmekte midir?
  • “Genel müşteri grubu için yapılan analizde tanımlanamayan trafik oranı %10’u geçmeyecektir” demek insanların trafiklerinin en az yüzde 90’ını takip edeceksiniz anlamına gelmekte midir?
  • Bir insan kaç internet sitesine girebilir ki adamın trafiğini 5.000 siteden az olmayacak şekilde istiyorsunuz?
  • Müşterilerin bilgilerini almakla kalmayıp bunları birilerine de göndermek istiyorsunuz ki “Sistem müşteriler tarafından erişilen tüm URL’leri alt linkleri ile beraber üçüncü parti bir sisteme veya veri tabanına gönderebilecektir” maddesini koymuşsunuz istek olarak…
  • “Sistem, özel olarak tanımlanmış domain adları için, siteye kaç kez erişildiğini gösterecektir” maddesinin altını şöyle doldurabilir miyiz: Bakın bakalım kaç kez chp.org.tr adresine gitmiş?
  • En bomba istek: “İstenildiği takdirde trafik analizlerinde müşteri anonimliği sağlanacaktır” yani aslında müyteri anonim değil. O bir seçenek. “İstemeyiz ya istersek bunu da sağlayın bize…” mi demek istiyorsunuz?
  • “Sistem tüm HTTP isteklerini sayabilecek yetenekte olmalıdır” maddesi bize net bir şekilde şunu söylüyor: Webde nereye giderse gitsin haberimiz olsun.
  • Bütün dünyada yasak olan şeyi Türk Telekom olanca netliğiyle istiyor hizmet alımı yaptığı yerden: “Sistem, Click bilgilerini, ClickStream trafiğinin belirli bir kısmını veya sadece HTTPGet trafigini algılamalı, ayrıca 3. parti başka bir sisteme kopyalamalıdır” Bu şu anlama geliyor: Bu adam bir internet sitesine girince orada nereyi tıklarsa tıklasın haberim olsun. Bu arada mesela Twitter’dan birine özel mesaj atarsa onu da mutlaka okuyabilelim. Bunu da biz okumakla kalmayalım üçüncü partiden abiler isterse onlarla da paylaşabilelim…

Bunlar beni bir ülkede yaşadığım için utanmaya iten maddeler. Bunlar aynı Türk Telekom’un basın açıklamasında söylendiği gibi kanuni olabilir. Ama kesinlikle meşru değildir. Biraz insan hakları mevzusundan nasibini almış kişiler bu sistemin Türk Telekom içine kurulmasına karşı çıkmalıdır. Devlet bunu isteyebilir ama sizin yarın çocuklarınızın yüzüne bakabilmek adına hayır diyecek duruşunuzun olması lazım.

Simit satmak bazen daha doğru bir seçenektir.

Türk Telekom dinlemekle mi görevlendirildi?

ANKARA, MANŞET, OPERATÖRLER, POLEMİK, Sansür

tt sartnameBugün Taraf gazetesi bir haber yazdı. Haber oldukça korkutucu öğeler taşıyordu: Türk Telekom, devletin internet ortamına müdahale edebilmesi amacıyla internet trafiğini kontrol edecek cihazlar satın almıştı. Bu alımların yapılmasına yönelik şartnameyi gazeteden paylaşan Taraf gazetesi; Türk Telekom’un HTTPS trafiği, Whatsapp mesajları, Skype görüşmeleri, ziyaret edilen internet sayfalan ve VPN hizmetleri de dâhil pek çok işlemi analiz edecek, yavaşlatacak, gerekirse sansürleyeceğini ileri sürdü.

Sabah saatlerinde Türk Telekom yetkililerine ulaşarak haberin doğruluğunu teyidetmek istedim. Türk Telekom bu konuda bir açıklama yapacağını duyurunca habere onların açıklaması gelinceye kadar ara verdim.

Saat 16:00 gibi Türk Telekom’un açıklaması geldi. Gelen açıklama oldukça basitti:

Taraf Gazetesi’nde 3 Temmuz 2014 tarihinde Tunca Öğreten imzasıyla yayınlanan ‘Özel Hayat Bitti’ başlıklı haberdeki kurumumuz hakkındaki iddialar tamamen gerçek dışıdır.

Türk Telekom tarafından sağlanan altyapı ve erişim sağlama hizmetleri, Türkiye’deki tüm erişim sağlayıcıların tabi olduğu yasal düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Bu konuda ilgili kurumlar, BTK ve TİB üzerinden gelen yasal uygulamalar ve düzenlemeler dışında farklı bir uygulama yapılması söz konusu değildir. Borsa İstanbul’a kote olan şirketimiz, çalışmalarını halka açıklık, hukuka uygunluk, kurumsal yönetişim ve şeffaflık ilkeleriyle sürdürmektedir.

Bu açıklamanın basitliği ne yazık ki kafalarda oluşan soru işaretlerini silmeye yetmiyor. Türk Telekom şu sorulara cevap vermeli:

  1. MA-0051-03-2014 numaralı bir teknik şartname var mı?
  2. Bu teknik şartnamenin 28.1.57-28.1.60 nolu maddeleri gazeteye yansıdığı gibi adı geçen haberleşme ortamlarını analiz etme, erişebilme ve yönetme yetkisi istiyor mu?
  3. Bu satın alımın yapılıp bitirildiği iddiası doğru mu?
  4. Bu satın alım Türk Telekom’un inisiyatifinde mi yapıldı yoksa devletin ilgili kurumları bunu onlardan istediği için mi?
  5. Şartnamenin şartları hangi istek ve ihtiyaçlara yönelik hazırlandı?

Bu soruların cevapları bütün ülke için çok kritik. Bu sorulara verilecek cevaplar internet geleceğimizi belirleyecek. Bu noktada maaş almanın ve devlet korkusunun ötesinde, vatan ve ülke aşkının devreye girerek cevaplanması gerekiyor. Zira eğer bu sistem alındı ve kurulduysa şu anda hepimizin her şeyi ortada ve birilerinin kontrolünde demektir.

Bu sistemin kurulması durumunda başbakan da dinlenecektir, Ekmeleddin İhsanoğlu da, Devlet Bahçeli de, Haşim Kılıç da… Devletimizin elindeki bu imkanları paralel ya da teğet yapılara kaptırmayacağının garantisi yok hatta kaptırma ihtimalinin yüksek olduğunu yaşadığımız olaylar sırasında net bir biçimde gördük. Bu sistemler alınırsa biz size demiştik demek istemiyorum. Baştan bu tehlikenin görülerek adımlar atılmasını devletten ve Türk Telekom’dan talep ediyorum.

Devletin şuna kesin bir cevap vermesi, devlete ulaşabilen gazetecilerin(o ben değilim) şunu sorması lazım: Skype’tan Google’a kadar her şeyin dinlenmesi, analiz edilmesi, VPN’lere erişilmesi yavaşlatılması, DNS’lere müdahale edilmesi meşru ya da kanuni midir?

Buna verilecek “hayır” cevabı Türk Telekom’un açıklamasını kadük hale getirecektir.

ABD Facebook’a kişisel bilgileri koruma emri verdi

İNTERNET, MANŞET, SOSYAL MEDYA

facebook

Amerikan Federal Ticaret Komisyonu, Facebook ve Whatsapp’tan kullanıcıların kişisel bilgilerini korumasının garanti altına almasını istedi. FTC’nin direktörü Jessica Rich, Facebook’un Whatsapp’ı 19 milyar dolara almasının ardından oluşan süreç için umarım kullanıcılarına verdikleri kişisel bilgilerini koruma sözlerini tutarlar dedi.

Facebook kullanıcıların bilgilerini koruma konusunda sabıkalı bir şirket. 2011 yılında FTC, Facebook’un kişisel bilgilerin korunması konusunda kural değişikliği yapmadan önce kurum ve kullanıcıları uyarmasını, kendi istediği gibi değişiklikler yapmamasını istedi. Çünkü hatırlanacağı üzere Facebook yeni kurallar getireceğini, bu kuralların eskilerini geçersiz bırakacağını dile getirmişti. Bu yüzden ciddi tartışmalar çıktı hatta maddi cezalar da vermek zorunda kaldı.

Whatsapp’ın satın alınmasının yeni kurallar getirmemesini, mevcut bilgi saklanmasının olduğu gibi devam etmesini isteyen FTC, bilgiler istenirken hangi sözler verildiyse kullanıcı aksini söylemediği sürece bu sözlerin devam etmesi gerekliliğini dile getirdi.

Whatsapp kurucusu ve CEO’su Jan Koum, kullanıcıların kişisel bilgileri konusunda geçtiğimiz ay bir blog yazısı yazdı. Yazılarında kullanıcıların asla adlarını, elektronik posta adreslerini. GPS bilgilerini, ev adreslerini ve nerede çalıştıklarını söylemek zorunda olmadıklarını dile getirdi, “Whatsapp tarafından şimdiye kadar toplanan hiçbir veri, gelecek planlarımız ne olursa olsun başka işlerde kullanılmayacaktır” dedi.

Facebook FTC’nin bu emrine yorum yapmazken bu birleşmenin FTC tarafından onaylanmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Whatsapp satılır satılmaz LINE uçtu

BÜLTEN

400million_Turkey_graphKasım 2013’te dünya genelinde 300 milyon kullanıcıya ulaştığını duyuran LINE, yaklaşık dört ayda 100 milyon kişiyi daha kullanıcılarına ekledi. Türkiye, İspanya’dan sonra LINE’ın Avrupa’da en fazla kullanıcı sayısına ulaştığı ikinci ülke oldu. Yüksek kullanıcı rakamlarına sahip olduğu İspanya, Güneydoğu Asya ve diğer ülkelere ek olarak Avrupa ve Kuzey Amerika’daki kullanıcı sayısını da hızla artıran LINE’ın günlük yeni kullanıcı sayısı artışı 1.7 milyona ulaşarak rekor kırdı.

Kullanıcı sayısındaki hızlı artışla birlikte LINE üzerinden yapılan aktivitelerde de büyük artış görüldü. 2014 başından bu yana LINE aracılığıyla günlük 10 milyar mesaj, 1.8 milyar sticker gönderilirken günlük 12 milyondan fazla ücretsiz arama gerçekleşti.

LINE’ın küresel bir iletişim uygulaması haline geldiğini belirten LINE CEO’su Akira Morikawa “2014 yılı hedeflerimizden biri de 500 milyon kullanıcıya ulaşmaktı ve şimdiden 400 milyon rakamını aştık. Tüm kullanıcılarımıza yardım ve destekleri için teşekkür etmek isterim. Akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla birlikte küresel iletişim uygulamaları pazarında rekabet hiç olmadığı kadar arttı ve her gün artmaya devam ediyor. Bu durumun mesajlaşma servislerinin ne kadar önemli olduğunu gösterdiğine inanıyoruz. Tüm bunları düşünerek LINE, gelişmesini sürdürüyor ve dünyanın en iyi iletişim altyapısını sunmayı hedefliyor” dedi.