Bu yıl kişi başı ortalama 72,9 gigabayt internet kullandık

ANKARA, MANŞET, OPERATÖRLER, RAPORLAR

BTK’nın 2017 birinci çeyrek raporu alışılmışın üzerinde bir gecikmeyle bugün itibarıyla yayımlandı. Çok enteresan ve üstünde konuşmaya değer veriler var. Bunları size yine TKNLJ formatında sunayım, üstünde konuşacak çok şeyimiz olacak…

  • Gelirler itibarıyla bakıldığında Türk Telekom ve Avea’yı iki ayrı şirket gibi düşündüğümüzde Türk Telekom resmen üçüncü şirket konumuna geriledi.
  • Gelirler açısından bakıldığında Vodafone ile Turkcell arasında sadece 600 milyon liralık bir fark kaldı
  • Yatırımlar açısından bakıldığında 2017 ilk çeyreğinde Turkcell 330 milyonun üstünde yatırımla toplam 736 milyonluk operatör yatırımları arasında birinci sırayı, neredeyse yüzde 50’lik payı aldı.
  • En az yatırımı 118 milyon liralık yatırımıyla geçen senenin zarar şampiyonu Avea gerçekleştirirken fiber işine giren Vodafone’un 143 milyon liralık yatırımda kalması dikkat çekti
  • Türkiye içindeki arama pazarında dakika bazında düşüş iyiden iyiye kendini göstermeye başladı. 2016 3. çeyrekte 64,2 milyar dakikaya çıkan konuşma, 2017 birinci çeyrekte 62 milyara düştü.
  • Sabit telefon görüşme dakikaları, çeyrek bazında 2,1 milyar dakikaya kadar düştü.
  • Şikayet sayıları aslında Türkiye’nin hale-i ruhiyesini gösterir nitelikte: 2016 son çeyreğiyle 2017 başında mobilden şikayet oranı 14 binden 26 bine kadar zıplamış. Bunda 4G’nin etkisi mi var, oluşturulan yanlış tarifelerin mi yoksa şirketlerin eskiye oranla müşteriye karşı daha umarsız olmaları mı… Bunu sizin değerlendirmenize bırakıyorum. (Mobil hizmetlerde gelen en çok şikayeti yüzde 21,6 ile faturalar oluşturuyor)
  • Telefon pazarında Serbest Telekom Hizmeti veren işletmecilerin payları giderek artıyor artmasına ya… O pazarın da lideri Türk Telekom’un TTnet’i ve Turkcell’in Superonline’ı… üçüncü sırada gelen Türksat’ı da bir kenara bırakırsak en serbest işletmeci olarak Turk.Net gözüküyor. Onun pazar payı yüzde 5,8…
  • Türk Telekom gelirlerinin lideri yüzde 58 ile erişim… Bir çeyrekteki payı yüzde 5’e yakın artmış.
  • Türk Telekom’un yüzde 25,8 olan telefon gelirleri 713 milyon. Bir başka bakış açısıyla erişim gelirleri 1,6 milyar TL.
  • Uluslararası aramalarda Türk Telekom pazar payı ilk kez diğerlerinin altına düştü. Yüzde 47,4’ye kadar geriledi. Dışarıdan Türkiye’nin arandığı trafiklerde ise STH’lar yüzde 80,2 ile inanılmaz derecede uçtular.

Konuta verdiğimiz desteğin yüzde biriyle internet uçar biz uçarız

ANKARA, İNTERNET, MANŞET, OPERATÖRLER

Türkiye’de internete bağlantı yaptığımızda hiçbirimiz mutlu olmuyoruz. Hep içimiz kan ağlıyor. Facebook ortamında birkaç kişiye danıştım ne düşünüyorsunuz bağlantınız hakkında diye. Verdiği para ve aldığı hizmetten memnun olan çok az kişi var. Bunların sebep ve çözüm önerilerini sizler için birkaç maddede toplamaya çalıştım.

İnternetimiz kötü çünkü:

  • Yurt dışı çıkışlarımızda sorun var. Biz hala darboğazlardan ülke dışına gitmeye çalışıyoruz. Yatırımlarımız arasında çıkış kapılarımızı genişletemiyoruz. O yüzden hem kotayla boğuşuyor hem de diğerlerinin verdiği paradan fazlasını veriyoruz
  • Ülke içinde adam gibi bir altyapımız yok. Hakim işletmecilerden bazıları bir şekilde alt yapı yaptırılmasını engellemeye çalışıyor.
  • Ülkenin bağlantılar konusunda alternatifleri yok. Yani bir yanda bakır, bir yanda fiber ve diğer yanda koaksiyel kablolu yayın eşit derecede herkesin evine kadar gitmiş olsa rekabet olabilirdi ve fiyatlar inebilirdi.
  • Teknolojiler gibi şirketlerin de birbiriyle rekabet etme ortamı yok. Büyük şirketler bile birbirlerinin rekabetinin önünü keserken küçüklerin var olabilmesi imkansız. Küçükler var olmazsa yaratıcılık olmaz, küçük yerlere gitmek olmaz. sürpriz fiyat indirimleri olmaz.
  • İnternetimizin üstündeki Demokles kılıcı olan sansürü ortadan kaldırmamız lazım. Olmuyor işte onunla. İnsanlar kesintiye ve internetsizliğe alıştırılıyor bir şekilde.

İnsanlar tanklara da çıktı telefonlara da

5G, ANKARA, MANŞET, RAPORLAR

15 Temmuz kalkışmasının en önemli sıkıntılarından biri de ekonomiye yaptığı olumsuz etkilerdi. Bakıldığında hemen her sektör yılın üçüncü çeyreğini “yaşanmamış” aylar listesine ekledi ve büyük zararları sineye çekti.

Ancak Telekom sektöründe durum tam da öyle olmadı. Hatta uzun zamandır yapamadığı gelişmeleri bu sayede hayata geçirdi. BTK’nın yılın her çeyreğinde yayımladığı Pazar Verileri Raporu’na göre şirketler ciro ve karlarını, hatta abone sayılarını artırdılar.

  • Bir yıllık süreçte baktığımızda Türk Telekom gelirini yüzde 14, Turkcell yüzde 2, Vodafone yüzde 13,2, Avea ise yüzde 13 artırdı. Çeyrek bazında Türk Telekom yüzde 3,2, Turkcell yüzde 6,4, Vodafone 2,7, Avea yüzde 5 arttı.
  • Teknolojik yatırımlar açısından bakıldığında hem bir yıl öncesine göre hem de bu çeyrek için yatırımlarını artıran bir tek Türk Telekom var. Turkcell bir yıl öncesine göre yatırımını artırmış ancak geçen çeyreğe göre düşürmüş. Avea ve Vodafone’un her iki alanda düşmüş. Hatta Avea ve Vodafone’un çeyrek yatırım toplamları sadece Vodafone’un geçen çeyrek yaptığı yatırıma zar zor erişiyor.
  • Konuşma 64,2 milyar dakikaya çıkmış çeyrek başına… Şimdiye kadar yapılan en yüksek konuma. Bir yıl öncesine göre baktığımızda yüzde 12,2’lik bir artış söz konusu.
  • Enteresandır, 15 Temmuz’un yaşandığı dönemde belki de telekomünikasyon şirketlerinin yaptığı değişik kampanyalar yüzünden şikayetler neredeyse bıçak gibi kesilmiş. Mobil şikayetlerdeki düşüş yüzde 25 azalmış. Tüm şikayetler açısından baktığımızda bir çeyrekte yüzde 11 düşüş var.
  • Türk Telekom iyice data şirketi oldu. Erişim kalemi 2009 yılında toplam gelirin yüzde 24,3’ü iken bu çeyrekte yüzde 55,4 oldu. Hatırlanacağı gibi 2014 yılında erişim gelirleri ik kez konuşma da dahil tüm gelirleri geçmiş, 2016 yılı başında da yüzde 50’nin üstüne çıkmıştı.
  • Tam bir yılda erişimin toplam gelirlerdeki payısını yüzde 7,3 artırması, Türk Telekom ölçeğindeki bir firma için inanılmaz.
  • 10,1 milyonu sabit olmak üzere 59,1 milyon internet kullanıcısı var.
  • Mobil cepten internet korkunç derecede şişiriliyor. Bir sene içinde yaklaşık 12 milyon yeni mobil genişbant internet kullanıcısı yaratıldığı diye getirilmiş. Buna karşın esas gelişmişliği gösteren fiber kullanıcı sayısındaki artış çeyrek bazında 50 bin bile değil. Yıllık ise 200 bin civarında.
  • Abone başı internet kullanımı sabitte bir çeyrekte 3,5 gigabayt arttı. Mobilde ise yüzde 12 arttı. Mobilde yıllık artış ise yüzde 35…
  • 47 milyon mobil telefon sahibinin yüzde 18,4’ü, yani 8,8 milyonu, yanlışlıkla dahi internete girmemiş gözüküyor.
  • 4G’nin gelip artık iyice oturduğu şu günlerde BTK 7 ilde mobil internet hızını ölçmüş. En hızlı ilde hızımız 8 megabit. Yani öyle 300 megabit, 1 gigabit filan yok ortalıkta…

  • OECD ülkeleri arasında Sabit mobil genişbant yaygınlığında her zamanki gibi Macaristan, Şili ve Meksika’dan iyiyiz

İkinci Paul Doany dönemi, o dahil herkes için daha zorlu olacak

ANKARA, MANŞET, TÜRK TELEKOM

paul-doany

Türkiye’nin lider iletişim ve eğlence teknolojileri şirketi Türk Telekom’un yeni CEO’su, Yönetim Kurulu kararıyla Paul Doany oldu.

Bu cümle bir Türk Telekom basın bülteniyle geldi. Bekleniyordu çünkü o kadar çok yazılıp çizildi ki dedikodu olmaktan çıkmıştı artık. Bu cümle kesinleştikten sonra birkaç yazı yazıp sildim. Sonrasında sizlere Paul Doany kimdir konusunu, onun Türk Telekom’un başına geçtiği ilk dönemde çok yakınında olan biri olarak anlatmak istiyorum.

Önce o dönemler nasıldı onu hızlıca özetleyeyim size: AKP’nin ilk yıllarıydı. Sonradan bakanlıkta en uzun süre kalma rekoru kıracak olan bugünün başbakanı Binali Yıldırım’ın ilk yıllarıydı. Türk Telekom’un satışını kabul etmeyen muhalefet ve sivil toplum kuruluşlarının seslerinin en yüksek çıktığı zamanlardı. BTK’nın yeni yeni yapılandığı ve sektördeki ağırlığının henüz sonrası dönemlerde olduğu kadar yüksek olmadığı zamanlardı.

Gelelim Türk Telekom’un içine… Türk Telekom o yıllarda bir devlet kuruluşuydu. İçindekiler hedefsiz çalışmaya alışmış devlet memurlarıydı. Özel bir şirkette çalışma mevhumları olmadığı gibi, çok da yoğun bir çalışan kitlesine sahiplerdi. O zamanlar söylenenlere göre iş verimliliği çok da yüksek değildi. Çalışanların büyük bir kesimi devletin farklı kademelerine geçrek devlet memurluklarını devam ettirmekte çok kararlıydı.

Türkiye’ye gelmesinin ilk günlerinde bu şirkete danışmanlık hizmeti vermek üzere şirket dışından ama Paul Doany’e çok yakın bir seviyede çalışmaya başladım.

Çok zor zamanlardı gerçekten. Çünkü yapılan her yeni tarifenin günlerce BTK bünyesinde onay için bekletilmesi söz konusuydu. Şirket rekabeti korumak amacıyla TTnet ve mobil olarak birkaç parçaya bölünmüştü. Evet o zamanlarda daha Vodafone yoktu. Ama Turkcell inanılmaz derecede kuvvetliydi. Avea, Aycell ve Aria başarısızlığının gerçekten çok dibe vurmuş haliydi. Dolayısıyla şirket içinde koordinasyon kurmak neredeyse imkansızdı.

phBence o yıllarda Paul Doany bir mucize yarattı: Devletin o zorlu yapısıyla serbestleşmeye çalışan bir sektörün sancılarını harmanlayıp, farklı bir çalışma dünyası olduğunu çok yavaş benimseyen şirket içi çalışanları motive etmeye çalıştı.

Yaşananlar konusunda detay verebilmem profesyonel açıdan doğru olmaz. Ama kan ter ve göz yaşıyla geçen çok zor bir üç yıl olduğunu söyleybilirim size…

O zaman dilimi içinde Doany ile ilgili gördüklerim şunlar: İnanılmaz zeki ve esprili biri. Belki Binali Yıldırım le o yüzden çok iyi anlaşıyorlardı. İşine çok dedike çalışan biriydi ki benden az uyuyan bir tek onu gördüm. İnanılmaz espriler yapmasının yanında sinirlendiği zamanda yanında olmak istemeyeceğiniz biriydi. Onu en çok sinirlendiren şeyin hayal kırıklığı ve insanların aptallığı olduğunu söylemekte fayda var.

Özel hayatında doğru dürüst Türkçe konuştuğunu hiç görmedim ama Türkçe sunum yaptı, o zamanın başbakanına tamamı Türkçe açılış konuşması yaptı. Hesap kitap işlerini bizzat kendinin yaptığına birkaç kez şahit oldum. Sözünü sakınan da bir adam hiç değildi: Çok fazla diplomatik olmadığı çok zamanlar gördüm. Ama bunu insanları kırmadan yapardı. Türk Telekom il müdürlerinin şimdiki değil özelleşmeden önceki hallerini düşünün: O zaman bu insanlar devlet törenlerinde devlet erkanıyla beraber, vali, kaymakam, askeri erkanla beraber saf tutardı. O insanların özel şirkete dönüşme sancılarını gecesini gündüzüne katıp her biriyle teker teker konuşarak giderdi.

04cb2a4f1f6336448c2d302dbKimsenin bilmediği bir yönü gündeme getirmekte fayda var: Ülkede yabancı ürün hayranlığının olduğu 2000’li yılların başında her eve soktuğu modemleri bir Türk firmasından alarak resmen bir sektör yarattı ülkede. Ama en önemlisi şirket satın almaları yaparak oyun, eğitim, Ar-Ge ve benzeri alanlarda çok da onlardan istenmeyen Türkleştirme adımları attı. O adımların iyi ya da kötü sonuçlanması konu dışı. Sonuçta kaç büyük Türk sermayesi biliyorsunuz şirket satın almalarıyla Türkiye’de şirket büyüten?

Yeniden Türk Telekom’un başına gelmesiyle sektör tekrar hareketlenebilir. Çünkü Türk Telekom son birkaç yıl içinde ilerleyen değil cepten harcayan bir kurum oldu. Ypabileceği birçok şeyi yapmadı. Şirket onun bıraktığı zamandan itibaren düzenli olarak aşağı doğru gitti. Devlet ilişkileri ve rekabet nezdinde hiç ileri adım atmadı (ben hep ileri adım atmalı demiyorum ama ilk zamanlarıyla kıyaslandığında çok fazla geriye gitiğini söylemek çok da yanlış olmaz)… Bence Binali Yıldırım’ın bir önceki Türk Telekom CEO’sunun gözlerinin içine baka baka fiber rekabetini eleştirmesiyle ilişkiler kopma noktasına geldi.

 

Bence daha ılımlı bir Türk Telekom için şirketin başına tekrar getirildi. Bene tüm yapıları değiştirip oyunu baştan yazması gerekiyor. İlk sefer kadar hatta daha zorlu bir süreç olabilir onun için.

Ama şurası çok önemli: Onun varlığı, Turkcell için çok büyük tehdit. Çünkü göreli olarak Kaan Terzioğlu’ndan daha fazla zaman geçirdi bu ortamda ve özellikle de “bu” devlet erkanıyla. Hele hele Türkiye’yi ve pazarı çok fazla bilmeyen yeni CEOsuyla Vodafone içintehdidin boyutları çok daha korkutucu…

Ama en azından sektöre yeniden heyecan gelebilir. Ve girişimcilerle geçirdiği sıkı fıkı 4-5 yılın ardından Türkiye’de yeni şirketlerin ayağa kalkmasını sağlayabilir.

Merakla bekliyorum ilerlemeleri…

Türk Telekom artık ses değil internet şirketi!

ANKARA, İNTERNET, MANŞET, RAPORLAR, TÜRK TELEKOM

BTK her yıl üçer aylık periyodlar halinde hazırladığı Haberleşme Sektörü Raporu’nu yayımladı. Bu raporun çok önemli bir yeri var teknoloji hayatımızda: Temmuz darbe girişimi öncesinde son zamanlara kadar gerçekleşen rakamlar bize sunuldu. Temuz ayına kadar olan bitenleri sizler için maddeler halinde toparladım rapordan.

  • Bu yılın başından bu yana yatırımın şampiyonu Turkcell olmuş. 950 milyon TL’yi aşkın yatırımlarını Avea 760 milyona yakın yatırmla takip ederken Vodafone 712 milyon TL ileüçüncü. Türk Telekom ise eski zamanlarını aratırcasına 340 milyon liralık yatırım yapabilmiş.
  • Konuşma oranlarında mobilden mobile arama oranlarında bir zıplama oldu. 2. çeyrekte 4 milyar dakikaya yakın ekstra konuşma olmuş.
  • Servis sağlayıcılığı sektöründe milyon abone başına şikayet oranlarında 2016 ikinci çeyreğinde neredeyse bir patlama yaşandı. Ama toplam sayıya bakıldığında mobil operatörlere gelen şikayetler hala liderliğini koruyor.
  • 2016 yılı başı itibarıyla servis sağlayıcı sektörü resmen yıkılmış. 2016 yılı başında ne olduysa şikayetlerin en önemli bölümünü bağlantı sorunları oluşturuyor. 2015 yılı sonuyla kıyaslandığında 2016 yılının ortasındaki bağlantı şikayet sayıları neredeyse iki katına çıkmış.
  • Türk Telekom’un yıllık konuşma oranı hızla düşüyor düşmesine ya… Esas dikkat edilmesi gereken şey şu: 2015 yılında kurumun gelirlerinin yüzde 34,8’i sesten, yüzde 47,9’u veri erişiminden geliyordu. 2016 yılının ikinci çeyreğinde ses gelirleri yüzde 28,9’a düştü. İnternetten gelen para ise yüzde 55’e çıktı. Yani Türk Telekom artık ses değil veri erişimi firmasıdır.
  • Şu anda Türk Telekom abone başına 24,4 TL gelir elde ediyor. Kurumun birçok kullanımı düşerken geçen seneye kıyasla abone başı elde edilen gelirin 1 TL’den fazla artmış olması çok enteresan bir veri.
  • Genişbant internet abone sayıları 2015’e kıyasla 7 milyon kişiye yakın artmış. Ancak sabit internette artış 400 bin, geri kalan tüm artışlar aslında cep telefonu kullanıcılarında gerçekleşmiş. Yani aslında bu artışı 4G’ye borçluyuz diyebiliriz. Çünkü 2014 yılında 12 ayda yaşanan 7 milyon kişilik artışı bir 2016 yılında 6 ayda yakalamışız.
  • Fiberde saçma sapan bir gelişme var: Fiberin farklı çeşitleri var. Evin içine kadar gelen fiber, binaya kadar gelen fiber. Fiberin ucunun evin içine gelmesi elbette çok önemli bir şey ve en hızlı internet böyle sağlanıyor. Ama 2016 yılında evin içine kadar gelen fiber sayısı yüzde 3,3 oranında azılmış! Yani insanlar, yaklaşık 22 bin kişi, daha ucuz ve hızlı fiberden vazgeçmiş görünüyor. Buna karşın binaya kadar internet (sonrasında bakır) hiç artmadığı kadar, 65 bin kişi oranında artmış. Benim aklıma şu geliyor: Eve kadar internet diyen bazı şirketler BTK’ya yanlış bilgi vermemek için rakamlarını revize ederek “pardon abi o binaya kadardı yanlış söylemişim” diyerek değiştirdi. Bunun kokusu çıkar yakın zamanda…
  • Toplam fiber abonemiz 1,78 milyon kişiye ulaşmış durumda. Senelik büyümemiz yüzde 14. Biz böyle fiberleşemeyiz. Böyle olmaz. Bu rakamlarla ülkeye fiber yayılması için 3.000’li yılları beklememiz lazım. OECD ülkeleri arasında yapılan sıralamada hala diplerdeyiz.

Telekomünikasyonda 2015 yılı böyle geçti

ANKARA, İNTERNET, MANŞET, OPERATÖRLER

BTK’nın şirketlerden aldığı rakamlarla hazırladığı 2015 yılı raporları en sonunda açıklandı. Sizler için her çeyrekte yaptığım gibi TKNLJ formatında ana başlıklarla bir özet hazırladım:

  • Elektronik haberleşme sektörü gelirleri bir yılda 33,6 milyar liradan 39,6 milyara çıktı. Yüzde 17 seviyesindeki yıllık artış bizimki gibi doymaya çok yakın pazarlar için çok önemli

Avea ve TTnet’in cenazesini Turabi ve Hadise kaldırdı

5G, ANKARA, AVEA, İNTERNET, MANŞET, OPERATÖRLER, TÜRK TELEKOM

türk telekom yeni logoTürk Telekom, basının birçok ismini çağırdığı bir basın toplantısı düzenledi. Toplantı Antalya’da iki gün sürdü. Ne yazık ki yaşamsal koşturmacalar yüzünden toplantıya katılamadım. Toplantının ne olduğunu, neden bu kadar büyük bir etkinlik düzenlendiğini merak etmekteydim ki imdadıma oradan gelen basın bültenleri değil gazetelere ve ajanslara yansıyan yazılar yetişti: Avea ve TTNET artık Türk Telekom ismi ve çatısı altında birleşmişti.

Toplantıya katılan arkadaşların sosyal medya hesaplarından görebildiğim kadarıyla oldukça geniş katılımlı ve eğlence tarafı ağır basan bir etkinlik olmuş. Rıdvan Dilmen, soyadını bilmediğim hiç de merak etmediğim Survivor Turabi, soyadını kimsenin bilmediğini düşündüğüm Hadise ve gurmeler gurmesi Arda Türkmen gibi konusunun en önde gelen isimleri hoşça vakit geçirtmek için elinden geleni yapmış. Bir anlamda Acun Medya etkinliği olmuş.

Yapılanlara baktığımızda aslında Avea ve Ttnet’in tarihe karışması etkinliğiydi bu. Sonuçta eğlence dünyasının önde gelen isimlerinin katıldığı bir cenaze etkinliği olmuş bu.