Bu yıl kişi başı ortalama 72,9 gigabayt internet kullandık

ANKARA, MANŞET, OPERATÖRLER, RAPORLAR

BTK’nın 2017 birinci çeyrek raporu alışılmışın üzerinde bir gecikmeyle bugün itibarıyla yayımlandı. Çok enteresan ve üstünde konuşmaya değer veriler var. Bunları size yine TKNLJ formatında sunayım, üstünde konuşacak çok şeyimiz olacak…

  • Gelirler itibarıyla bakıldığında Türk Telekom ve Avea’yı iki ayrı şirket gibi düşündüğümüzde Türk Telekom resmen üçüncü şirket konumuna geriledi.
  • Gelirler açısından bakıldığında Vodafone ile Turkcell arasında sadece 600 milyon liralık bir fark kaldı
  • Yatırımlar açısından bakıldığında 2017 ilk çeyreğinde Turkcell 330 milyonun üstünde yatırımla toplam 736 milyonluk operatör yatırımları arasında birinci sırayı, neredeyse yüzde 50’lik payı aldı.
  • En az yatırımı 118 milyon liralık yatırımıyla geçen senenin zarar şampiyonu Avea gerçekleştirirken fiber işine giren Vodafone’un 143 milyon liralık yatırımda kalması dikkat çekti
  • Türkiye içindeki arama pazarında dakika bazında düşüş iyiden iyiye kendini göstermeye başladı. 2016 3. çeyrekte 64,2 milyar dakikaya çıkan konuşma, 2017 birinci çeyrekte 62 milyara düştü.
  • Sabit telefon görüşme dakikaları, çeyrek bazında 2,1 milyar dakikaya kadar düştü.
  • Şikayet sayıları aslında Türkiye’nin hale-i ruhiyesini gösterir nitelikte: 2016 son çeyreğiyle 2017 başında mobilden şikayet oranı 14 binden 26 bine kadar zıplamış. Bunda 4G’nin etkisi mi var, oluşturulan yanlış tarifelerin mi yoksa şirketlerin eskiye oranla müşteriye karşı daha umarsız olmaları mı… Bunu sizin değerlendirmenize bırakıyorum. (Mobil hizmetlerde gelen en çok şikayeti yüzde 21,6 ile faturalar oluşturuyor)
  • Telefon pazarında Serbest Telekom Hizmeti veren işletmecilerin payları giderek artıyor artmasına ya… O pazarın da lideri Türk Telekom’un TTnet’i ve Turkcell’in Superonline’ı… üçüncü sırada gelen Türksat’ı da bir kenara bırakırsak en serbest işletmeci olarak Turk.Net gözüküyor. Onun pazar payı yüzde 5,8…
  • Türk Telekom gelirlerinin lideri yüzde 58 ile erişim… Bir çeyrekteki payı yüzde 5’e yakın artmış.
  • Türk Telekom’un yüzde 25,8 olan telefon gelirleri 713 milyon. Bir başka bakış açısıyla erişim gelirleri 1,6 milyar TL.
  • Uluslararası aramalarda Türk Telekom pazar payı ilk kez diğerlerinin altına düştü. Yüzde 47,4’ye kadar geriledi. Dışarıdan Türkiye’nin arandığı trafiklerde ise STH’lar yüzde 80,2 ile inanılmaz derecede uçtular.

4G daha pahalıya gelecek mi?

5G, MANŞET, OPERATÖRLER

phone_money_01Gazetelere İhlas Haber Ajansı üstünden bir haber geçilmiş. Herkes gelmiini geçmişini incelemeden haberin üstüne atlayıp tüm sayfalarda yer vermiş. 4.5G cebi yakacakmış. Öncelikle belirtmek lazım 4.5G diye bir şey yok. 4G var.

İkincisi cepler niye yanıyor? Çünkü 3G ile 1 saatten uzun süren 8 gigabaytlık bir filmin indirme süresi 4G ile 6,5 dakika sürecekmiş. Bu üzden de kotalar  daha erken tükenecekmiş.

Bu haberi yapan ya da yayına hazırlayanlar şunu kendilerine soruyorlar mı acaba: 8 gigabayt büyüklüğünde film ne demek? Ne yapıyorsunuz siz? Niye cepten bu büyüklükteki filmi indiriyorsunuz? Bir de 3G ile indirdiğinizde 1 saat sürünce aa çok uzun 6,5 dakika olsa kesin indirirdim ama bir saat bekleyemem mi diyorsunuz? Nasıl bir kafayı yaşıyorsunuz siz?

Operatörler kapıyı 10 gigabayt kotadan açacak bunun için de 70 ila 100 TL’yi gözden çıkarmamız gerekiyormuş. Bu haberi yapan ya hesap bilmiyor ya da dayak yememiş. Türkiye’de mobil Arpu’nun yani kişi başına elde edilen kazancın 20-22 TL olduğunu biliyor musunuz? Yani bu ülkde beher kullanıcıdan 22 lira kazanırken bir anda 4G geldi diye nasıl 70 lira alacaksınız acaba? Biraz şuur, biraz gazetecilik lütfen…

Yeri gelmişken… Acba 3G ile şu anda küçüklü büyüklü telefon ekranlarında yapamadığınız bir şey var mı? Mesela Youtube için bekliyor musunuz? Ne isterseniz gelmiyor mu size? Daha hızlı geldiği için daha mı çok film seyredeceksiniz?

Atlamayın böyle haberlerin üstüne lütfen…

Turkcell “güzel günler göreceğiz güneşli günler” dedi

5G, ANKARA, MANŞET, OPERATÖRLER, TURKCELL, ULUSLARARASI TELEKOM
Kaan Terzioğlu

Kaan Terzioğlu

Turkcell şimdiye kadar hiç yapmadığı bir şeyi yaparak tarihinde ilk kez 3 yıllık öngörülerini açıkladı. Sadece ekonomi müdürlerinin katılıp soru sorup cevap alabildiği elit toplantıda Turkcell’in 2018 yılına kadar olan hedeflerini paylaşan Turkcell Genel Müdürü Kaan Terzioğlu, Türkiye’nin önümüzdeki 3 yılda ülke ekonomisi, telekomünikasyon sektörü ve Turkcell’in yükselişine tanıklık edeceğini söyledi.

Ortaya çıkan hedef ve gerçekleşmeleri sizlerle Kaan Terzioğlu’nun bültende belirtildiği şekliyle ağzından TKNLJ formatında paylaşmak istiyorum:

  • 3 yıl boyunca Turkcell yüzde 10-14 arasında büyürken, faiz, amortisman ve vergi öncesi kar marjının (FAVÖK marjı) artarak ortalama yüzde 32-35 seviyelerinde olması bekleniyor.
  • Operasyonel yatırılmların gelire oranının 2018’de yüzde 17-16 seviyelerinde gerçekleşmesi öngörülüyor.
  • 4.5G ile ilgili yapılacak yatırımlar 2016 yılında tamamlanacak ve yapılacak yatırım miktarının, toplam yıllık gelirin yüzde 20’sinden fazla olacak
  • Şu anda gelirlerde ses kullanımı yüzde 52, data kullanımının yüzde 30, servisler, çözümler ve diğer unsurların ise yüzde 18’lik paya sahip. 2018’de ses ve data kullanımı neredeyse yer değiştirmiş olacak. Yüzde 52 olan ses kullanımı yüzde 30’a düşerken, yüzde 30 olan data kullanımı ise yüzde 50’ye yükselecek.
  • Servis ve çözümlerde 609 milyon TL olan gelirimiz ivmeli bir büyüme ile yıllık ortalama yüzde 30 civarında yükselecek.
  • 4.5G’nin de devreye girmesi ve 4.5G’yi destekleyen cihazların oranının 2018’de yüzde 55’e ulaşacak olması sebebiyle Turkcell abonelerinin mobil data kullanımı bugüne göre 6 kat daha fazla olacak.
  • Akıllı telefona sahip Turkcell abonelerinin yüzde 49 olan oranı da 2018 yılında yüzde 70’e kadar yükselecek.
  • “Dörtlü oyun” olarak adlandırılan mobil ve sabit ses, internet, ve TV müşteriye birlikte satışının yüzde 10 olan oranı ise aynı dönemde 3 kat artışla yüzde 30’a yükselecek.
  • Turkcell TV+’da 400 bin olan müşteri sayısı 2018 yılında 5 kat artarak 2 milyona ulaşacak. Turkcell’in 4.5G’sinin sunacağı avantajların etkisiyle Turkcell TV+ içerik sağlayıcılar için de işbirliği yapılması gereken en etkili platform olacak.
  • Turkcell tarafından Gebze’de yapımı süren veri merkezinin 2015 yılında 7500 metrekarelik bölümü tamamlanarak hizmete girecek. 2018 sonunda ise Turkcell Veri Merkezleri 30 bin metrekare kapalı alana ulaşacak.
  • Bu sunulan kapasite sayesinde artık yurtdışında veri saklama ihtiyacı da ortadan kalkmış olacak.
  • Turkcell’in 2018 hedeflerine ulaşırken, gelir ve büyümeye ivme kazandırması beklenen “Turkcell Müzik”te yıllık 200 milyon olan dinleme sayısı 2018 sonunda 4 kat artışla yaklaşık 800 milyona ulaşacak.
  • Taşıyıcı birleştirme teknolojisi ile üç spektrumu birleştirerek 375 Mbps hıza ulaşılacak. Uygun cihazların pazara çıkmasıyla Türkiye, cep telefonunda 1000 Mbps’yi ilk kez Turkcell ile görecek.
  • Fintur’da Azerbaycan, Gürcistan, Moldova ve Kazakistan’da azınlık payımız var ve hissedar olmaya devam edeceğiz. Eğer fırsat oluşursa daha önce de belirttiğimiz gibi değerlendirebileceğimiz bir proje olabilir.

2000’li yılların başında GSM’e ne oldu?

ANKARA, İNTERNET, OPERATÖRLER

 

GSM dünyamızıanlayabilmek için 1990’lı yılları anlayabilmemiz lazım. Ben size o yıllara ait birkaç veri sunmak istiyorum. Gerçekten bugünkü dünyamızda neyin ne olduğunu size çok iyi anlatacak.

Öncelikle ARPU, yani kullanıcı başına elde edilen gelirle başlayalım. Size 2000 yılından bu yana Avrupa ve ABD’nin kullanıcı başına elde ettiği gelir tablosunu vereyim ki dünyada nasıl bizde nasıl bir fikriniz olsun:

arpu

Görüldüğü gibi bugüne geldikçe oldukça düşüyor kullanıcı başı gelir. Ama 2000’li yılların başında Avrupa’da 50 dolarların üstünde olduğunu görmek için büyük finansçı olmaya gerek yok.

Peki Türkiye’de nasılmış bu gelirler?

1998-2004 yılları arasıdaki 6 yıllık dönemde abone sayısı 10 kat arttı. Ancak gelirler aynı dönemde 3,9 kat arttı.

Bunun sebebine baktığımızda karşımıza ne veriler çıkıyor: 1998 yılında kullanıcı başına ortalama gelir 30-40 dolar bandındaydı. 1999 yılındaki vergi değişikliklerinin ardından 12-13 dolar düzeyine geldi. Vergiyle bunun ne alakası var demeyin. Kullanıcıların cep telefonlarına harcayacakları belli bir cüzdan payı var. Eğer o para 100 liraysa şirketler ne yaparlarsa yapsınlar aynı ses hizmetiyle bu paranın üstüne çıkamıyorlar. O yüzden katma değerli hizmetler, TV izleme, müzik çalma, oyun oynama gibi şeylerle kullanıcının başka dünyalara vereceği ücretlere talip oluyor.

Diyelim ki bir kullanıcının 100 lirası var cep telefonu dünyasına harcayacak. Masraflar çıktıktan sonra cep telefonu şirketine bu paranın 40 lirası cep telefonu şirketine kalıyor diyelim. Devlet yüzde 25 olan vergiyi bir gecede yüzde 51’e çıkarırsa ne olur? O zaman cep telefonu firması 40 lira yerine 14 lira kazanmaya başlar. Çünkü bu vergi yükünü kullanıcıya yansıtmak, GSM’in cüzdan payını artırmak öyle kolayca olmaz.

Türk Telekom müşteri kaybettikçe daha çok kazanıyor

ANKARA, MANŞET, OPERATÖRLER, RAPORLAR

Her üç ayda bir derinlemesine açılımını yaptığımız BTK raporunun yenisi açıklandı. Hemen sizlerle birlikte bu raporun detaylarına bakalım:

  • Gelirler feci şekilde arttı. 4 büyük işletmecinin gelirleri bir önceki çeyreğe göre yaklaşık 500, bir önceki yıla göre 700 milyon TL arttı. 4 operatörün de geliri arttı, aralarında artmayan yok.
  • Şirketlerin üç aylık yatırımları 990 milyon TL’ye geldi. Geçen sene aynı döneme göre düşük olsa da bu yılın en yüksek yatırım rakamına ulaşıldı.
  • Yatırımda rakamsal olarak en yüksek artışı Turkcell yaşarken oransal olarak en yüksek artıyı geçen dönemde yatırımı çok düşen Avea yaşadı. Bir tek Vodafone’un yatırım oranı geçen çeyreğe göre düştü.
  • Konuşma oranlarının mobilde arttığını, her zamanki gibi sabitte süründüğünü söylemek mümkün. Geçen sene ilk üç çeyrekte 13 milyar dakikalarda olan sabit konuşma trafiği bu sene 11 milyar dakikalara düşmüş. İnanılmaz büyük hızla geriliyor.
  • Mobilde konuşma dakikaları ise 2. çeyrekte aldığı gazı bırakmıyor. 5 milyar dakikalık konuşma zıplaması 3. çeyrekte de etkisini devam ettirdi.
  • Sabit telefonu kaybın sabitten sabit telefonların aranması yönünde gerçekleşiyor. Çeyrek bayına kayıp 400 milyon dakikayı aşıyor.
  • Yüzdesel olarak trafik dağılımına bakıldığında 2012 yılının başında yüzde 10 seviyelerinde olan sabitten sabit arama 2014 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 4 civarlarına düşmüş.
  • Mobilden mobile aramalar 2012 yılında yüzde 83 civarındayken şimdilerde yüzde 89’un üstüne çıkmış.
  • Sabit abone sayısı 2008 yılında 17.5 milyondayken bu çeyrekte 12.7 milyona düştü ve ilk kez 13 milyonun da altını gördü.
  • Serbest telekom işletmecilerinin liderinin de yüzde 50’nin üstünde bir oranla TTnet olması aslında sektördeki serbestleşmenin becerilemediğini gösteriyor bize
  • Türk Telekom’un üç aylık gelirlerine baktığımızda sabit konuşma gelirlerinin inanılmaz biçimde düştüğünü görüyoruz. 2013 yılının ocağında yüzde 52.3 olan PSTN gelirleri 2014 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 38’e düşmüş.
  • BTK raporunun bence en ilginç verisi Türk Telekom’un diğer diye bir gelir kaleminin olması ve bunun geçen çeyreğe göre gelirler içindeki payının yüzde 5’in üstünde artarak yüzde 11’in üstüne çıkması
  • Tüm bunlar olurken, her yerde kayıplar yaşanırken EBIDTA marjının 2013 yılı başındaki yüzde 49’luk seviyesinden yüzde 52,4 gibi devasa bir seviyeye çıkmış olması inanılmaz…
  • Çağrı başlatmalarda TT, serbest telekom hizmeti verenlere kıyasla yüzde 85 – 15 gibi bir oranla açık farkla öndeyken şehirlerarası trafikte yüzde 67 – 33’e, milletlerarasında 59-41 oranına değişiyor.
  • Bedava verilen dakikalara rağmen kişi başına kullanım dakikalarında da erime tüm hızıyla sürüyor:  2013 yılı başında 188 dakika olan kişi başı konuşma sayısı son çeyrekte 147’ye düşmüş
  • Herşey düşerken gelirin yükselmesi çok acayip ama kişi başına kazanç, bu çeyrekte 23 TL sınırını aştı.

Büyükler küçüldü ve karda, küçükler büyüdü ve zararda

Grafik, MANŞET, OPERATÖRLER, RAPORLAR
4 şirketin son beş yıllık macerası Bu tablolar nereden çıktı?

gsm haber 1

Avea, Türk Telekom, Turkcell ve Vodafone uzun ve ince bir yolda gidiyorlar. 4 firmanın bu ince yolunun en azından rakamsal olarak sizlerle paylaşmak istedim. Paylaştığım rakamlar BTK’nın üç ayda bir yaptığı ve paylaştığı araştırmanın sonuçlarını kapsıyor. Her rakamın karşılığı BTK’nın internet sitesinde var. Bazı farklılıklar rakamların yuvarlanması sırasında çıkmış olabilir…

Mobil sektör alarm veriyor kimse farkında değil

ANKARA, MANŞET, OPERATÖRLER, RAPORLAR

NotrufBTK raporu gazetelere ne kadar güzel kullanıcı sayıları arttı şeklinde yansıdı. İşte bu yüzden gazetelerde önüne konan ajans haberinin kaynağını araştıran, o kaynaktaki PDF dosyasını indirerek okuyan ekonomiciler lazım. Öyle gazetede poz atmakla olmuyor.

Bu küçük öneriden sonra rakamlara geçelim.

Mart 2013 itibarıyla mobil sektör yüzde 89.8 penetrasyona ulaştı. Ama hala 2008 yılının öncesindeki yüzde 92.1 penetrasyonun çok gerisindeyiz. O yüzden de göreli olarak artan penetrasyonla övünecek bir durumumuz olmamalı. Her ne kadar 0-9 yaş arası kitleyi çıkardığımızda penetrasyonu yüzde 107 civarında gözükse de dünyayla kıyaslandığımızda epey geride gözüküyoruz.

Bu arada 2008 yılında sıfır olan 3G abonesi sayısının şimdi 43 milyonu geçmesi yine bir başarı olarak gözükebilir. Ama daha önce konuyla ilgili yazdığım birçok yazıdan da hatırlayabileceğiniz gibi bu kitlenin çok büyük bir kısmı 5 megabayt kota limitinin altında internet kullanıyor. Yani bizim onları 3G kullanıcısı ilan etmemiz onların 3G kullanıcısı olmasını gerektirmiyor.

Şimdiye kadar, 2008’in son çeyreğinden bu zamana kadar 57 milyon kez numara taşınmış. 67 milyon telefonun olduğu ülkede 57 milyon numaranın taşınması tek operatörle açıklanacak bir mevzu değil. Biraz kaşıdığımızda saçma sapan gezip duran, o kampanyadan bu kampanyaya zıplayan bir kitle çıkıyor karşımıza. Numara taşınabilirliği çok iyi mi oldu? İşte böyle oldu… Toplamda Turkcell geçen sene yüzde 52.5 Pazar payına sahipken bu sene yüzde 51.3 paya sahip. Avea Yüzde 20, Vodafone 28… Ancak yüzdesel abone kayıp oranlarına bakıldığında Avea birinci Vodafone ikinci ve Turkcell üçüncü. Bu da konuyu ilginçleştiren ayrı bir veri.

Gelelim trafik verilerine… Yıldan yıla baktığımızda mobil trafikte 4 milyar dakikalık bir artış göze çarpıyor. Ancak eylül ayından itibaren başlayan düşüş kendini gösteriyor. Turkcell’in konuşma süreleri önceki iki çeyreğe oranla düşerken Avea ve Vodafone’un az da olsa yükseliyor. Yıldan yıla baktığımızda herkesinki artmış durumda. Diğer mobil şebekeleri arama oranları giderek yükselirken sabit numaraları cepten arama giderek aşağı doğru gidiyor.

Trafik demişken SMS verilerin düzensiz artış ve eksilmesi durumu söz konusu. Ama MMS dediğimiz zaman kelimenin tam anlamıyla bir çöküş var: Eğer yeni bir uygulama ya da kullanım gelmezse MMS diye bir şeyin gündemimizden tamamen çıkacağını söyleyebiliriz.

Mobil işletmecilerin gelir dağılımına baktığımızda konuşacak enteresan veriler çıkıyor karşımıza: Yüzdesel olarak sesten en az kazanan Turkcell, en fazla kazanan ise Vodafone. Ancak o kadar kapsama alanı ve data hızı reklamlarına rağmen Vodafone gelirlerinin en düşük kısmını datadan kazanan şirket. SMS ve ses gelirlerinin giderek eridiği göz önünde bulundurulursa gelirlerinin yüzde 83’ünü bu alandan elde eden Vodafone’un gelecek için daha dikkatli adımlar atması gerek gibi geliyor bana. Avea’nın bu alanda iddialı olmasa, iletişimde buraya ağırlık vermese bile data gelirlerinin toplam gelirlerinin beşte birinden fazla olması ise dikkate değer… Turkcell ise gelirlerinin dörtte birini data ve katma değerli hizmetlerden elde ediyor ki baktığımızda bu rakam Avrupa ve dünya standartları için dahi enteresan…

Abone başına gelirlere, ARPU’ya baktığımızda en yüksek geliri elde eden 22,11 ile Türk Telekom. Onu 21,88 ile Avea, 20.98 ile Vodafone ve 20.97 ile Turkcell izliyor. Bu arada Avea, yarattığı bu farkı ön ödemeli hatlardan sağlıyor. Zira faturalı hatlara geldiğimizde Avea rakiplerinden 4 TL geride ve üçüncü firma olarak dikkat çekiyor.

Gelelim ortalama konuşma (MoU) sürelerine: Bu konuda Avea ve Vodafone arasında korkunç bir savaş yaşanıyor. Aylık bazda baktığımızda genelde Avea önde olsa da aradaki fark kafa kafaya… Turkcell bu dakika konuşturma yarışına çok girmemiş gözüküyor ve neredeyse üçte bir oranında uzak rakiplerinden… Ancak işin ilginç tarafı şu: 372 dakika konuşturan Avea’yı Vodafone 365 dakikayla takip etse de Turkcell’in çok sayıda müşteriyi 255 dakika ortalamayla konuşturması, Türkiye ortalamasını 288 dakikada tutuyor.

Devlet büyükleri bu konuda yakın zamana kadar gerçekten çok ciddi bir biçimde övünüyorlardı ancak ilginç bir biçimde bu övünmeyi bıraktılar. Avrupa’nın birincisiyiz hem de uzak ara, neden övünmesinler demeyin. Aslında doğrusunu yapıyorlar ve bu yüzden takdiri hakkediyorlar: Konuşmada en yakın rakibine 40 dakika, yani yüzde 15 fark atan ülkemiz, ortalama para kazanma tablosunda en yakın rakibin yüzde 20 altında Avrupa’nın sonuncusu gözüküyor. En çok para kazanan Norveçlilerin aylık bazda müşteriden aldığı para bizimkinin 4 katından fazla… Bunu kullanıcılar için iyi bir şey olarak algılayabiliriz. Ama şirketlerin çok az para kazandığı ve bu yüzden zararına çalışıp yatırımları yapamayabileceklerini de hesaba katmak lazım.

Akıllı olmak lazım.